Οπότε, για τη φετινή «βιασύνη» που δεν είναι και τόσο όσο νομίζαμε, ας κοιτάξουμε τις ταινίες και τις αποφάσεις κι όχι το αυθαίρετο συμπερασμάτων «γιατί;», γιατι και καλά βιαστηκαν τόσο, τι θελει να πει με την κίνηση του ο συνωμότης -ποιητής;….κλπ, κλπ, της γνωστής ευκολίας
Τον ΠΟΛ ΤΟΜΑΣ ΑΝΤΕΡΣΟΝ για τη ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ της ταινίας «ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ» βράβευσαν κι από εδώ αρχίζουμε. Εχω επίτηδες τονισμένη με κεφαλαία γράμματα τη Λέξη «Σκηνοθεσία», διότι και τα Σωματεία, στις βραβεύσεις τους εργοκεντρικά κινούνται, απλά, σε αντίθεση με την Ακαδημία που είναι πιόο ξεκάθαρη επειδή μπαίνουν πολλοί, δηλαδή όλοι, όλοι οι κλάδοι εννοώ, παρεισφρέει κι ένα συντεχνιακό κριτήριο το οποίο είναι κι αναπόφευκτο. Το «ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ» επιλέχθηκε από τους Σκηνοθέτες, για το συνδυασμό περιεχομένου και εικόνας, για τον τρόπο γραφής του πράγματος, για τη σύνθεση μιας κοινωνικής ταινίας με ήρωες ένοπλους επαναστάτες και με υπονομεύσεις γκροτέσκο ,λοξοκοιτώντας και προς τη σάτιρα μεριά. ΟΙ Σκηνοθέτες το υιοθέτησαν, δήλωσαν μεσω του Σωματείου τους ότι αυτό είναι το φετινό δικό τους, αποδέχονται πλήρως τα στοιχεία που αναφέραμε, οπότε μένουν οι άλλοι, των αλλων κλαδων δηλαδή ή κι οι σκηνοθετες οι μειοψηφήσαντες.
Από τη σκηνοθετική οσκαρική 5άδα, τα τεσσερα ήταν κοινα με την 5αδα του Σωματείου. Δηλαδή μεταξύ των εκλεκτων του κλάδου που έχουν μπει στην Ακαδημία και το συνολο των εργαζομένων ή των εγγεγραμένων στο Σωματείο, μόνο σε μία περίπτωση υπήρξε διάσταση. Την αφήνω για το τέλος, εκεί θα την εξετάσουμε
Η επόμενη κοινή ταινία από μεριας Σκηνοθετών είναι το «ΑΜΑΡΤΩΛΟΙ» (Sinners) του ΡΑΫΑΝ ΚΟΥΓΚΛΕΡ.Δεν υπέρχει εδώ αξιολογική σειρά, απλώς λόγω πολλων υποψηφιοτητων (16 τον αριθμό έναντι 13 του νικητήριου «Μια μάχη..» αντιμετωπίζεται ως το αμεσως επομενο. Εδώ να σημειωσουμε ένα ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΛΑΘΟΣ που γίνεται και μερικοί νομίζουν τις υποψηφιότητες κάτι σαν τα…αστεράκια.. Α, γιατί πηρε τοσες κι όχι λιγότερες; Γιατι να προταθεί για 16 ενώ το «All about Eve» του Μάνκιεβιτς ειχε προταθεί για 14; Δεν πήρε δυο «αστεράκια» παραπάνω. Οι υποψηφιότητες δηλωνουν τομείς στους οποίους σημειώθηκε επιτευγμα. Κι εχουν στο μεταξύ προστεθεί και κάποιοι ακόμα από το 1951 ως το 2026: Οι casting directors, για φετινό παραδειγμα. Προσπαθήστε να βλέπετε τα παγματα και να εξεταζετε τις ταινίες ΕΡΓΟΚΕΝΤΡΙΚΑ. Η φύση της ταινίας, τα πολλαπλά ειδη της που αναμειγνύονται από το σκηνοθέτη, οι επιμέρους αριστοι συντελεστές του κάθε είδους που ερχεται να συνυπαρξει και να πολτοποιηθεί με ένα άλλο, είναι αυτοί που δίνουν τις 16 υποψηφιότητες. Και τι δεν υπάρχει από τα στοιχεία του κάθε είδους σε κορύφωση με κορυφαία την εναρμόνιση. Ωστόσο οι Σκηνοθέτες, δεν συγκινήθηκαν απολύτως, όσο στην πιο ανθρωποκεντρική και κοινωνικά παρεμβατική-κατ’ αυτούς «μία μαχη»….Εδω όμως που οι κλάδοι είναι πολλοί κι εχουν πράγματα να θαυμάσουν οι εκπρόσωποι τους, δεν ξέρουμε πόσο μπορούν να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα, διότι δεν ψηφιζουν μόνο οι Σκηνοθέτες. Ο Νότος, η μαυρη μουσική, η μαυρη κουλτουρα, η ιστορία της, οι συμβολισμοί, τα φαντασματα και τα πνευματα, οι κοινωνικές συγκρούσεις, τα παραξενα κλαμπ, η νυχτα , βγαζουν φοβερη ατμόσφαιρα και με αυτα τα οπλα θα απειληθεί η θέση του Αντερσον, χωρίς να είναι βέβαιο το σχετικό. Από το περιεχομενο θα κριθεί, από το ποια σκηνοθεσία υπογραφει περιεχόμενο. Τα επιμερους θα τα καρπωθουν οι..επι μέρους
Τριτη κοινη ταινία, με 9 υποψηφιότητες κι αυτή, το «MARTY SUPREME», σκηνοθετης ο ΤΖΟΣ ΣΑΦΝΤΙ. ΚΙ εδώ θα έλθουν αναγνωρίσεις προς τη σκηνοθεσία από πολλούς επι μέρους.Διότι ο σκηνοθέτης είναι και συν-σεναριογράφος, είναι και συν-μοντερ και μαλιστα συν – μοντερ με τον συν-σεναριογραφο του Ρόλαντ Μπρονσταϊν (ή Μπρονστιν). Κάτι που σπανίως απαντάται οι σεναριογραφοι να προτεινονται για Oscar Μοντάζ..κι όμως, πόσο σφάλλουν. Γνωριζα προσωπικά τον Ρομπερτ Τζόουνς, επισημως μοντέρ υποψηφιο για Oscar, όχι μία φορά, ο οποίος, όμως πήρε Oscar όχι για Μονταζ αλλά για Σενάριο. Στον «Γυρισμό» του Χωλ Ασμπη με την Τζεην Φόντα και τον Γιον Βόιτ. Διότι υπάρχουν οι script doctors, όπου πολλοί εξ αυτων είναι μοντέρ . Και μπαίνουν πολλές φορες ως ειδικοί στο κόψιμο, το ραψιμο, το διορθωμα, για να συμμαζέψουν μια κατασταση. Αναλογα με την ποσοτητα της παρεμβασης, μπορούν να πάρουν και credit συν-σεναριογραφου. Θελω να πω ότι δεν είναι τοσο παραξενο αυτό που συμβαίνει σε τούτη την ταινία, πόσο μαλλον που ο ένας εκ των δυο είναι κι ο σκηνοθέτης. Για να καταλαβαίνουμε και τι σημαίνει σκηνοθεσία. Κι εδώ ο σκηνοθετης Σαφντι που εχει κανει κι όλα τα άλλα, εχει ξεκινήσει από την εμπιστοσύνη στο σκηνογραφο Τζακ Φισκ, που του έστησε χρωματα, ταινια, ατμοσφαιρα, χωρους υποβολής κι υποδειξης σκηνοθεσίας. Αυτή η Νέα Υόρκη του ’50, χωρις ρετρο διαθεση, που δείχνει την κοινωνικότητα και την ψυχολογια των χώρων του ηρωα ο οποίος θελει να ξεφυγει και να γινει «Ρόκυ» του πινγκ πονγκ στην κατακτημένη και ταπεινωμένη Ιαπωνία..Ολα παίζουν το ρόλο τους. Γι αυτό και λέω ότι θα συγκεντρωσει πολλούς. Δεν λέω ότι θα είναι τόσοι πολλοί ώστε να κερδίσει, μπορει όμως να αφαιρέσουν ψήφους από κάποιον επικρατεστερο…
Τέταρτη και τελευταία κοινή ταινία Σωματείου κι Ακαδημίας Σκηνοθετων, είναι ο «ΑΜΝΕΤ» της ΚΛΟΕ ΖΑΟ. Εδώ η σκηνοθεσία εντοπίζεται στη δραματικότητα, τόσο των σχέσεων όσο και των πνευματικών ζητημάτων περί Τέχνης κλπ κι όλα τα εχει να συγκλίνουν προς αυτή την κατευθυνση. Και το αισθητικό κομμάτι, της Σκηνογραφίας και της Ενδυματολογίας, είναι για να υπηρετήσει τη δραματικότητα με τα μουντα χρώματα , με τα φτωχικα ντεκόρ, με τις αλλαγες των διαθεσεων στις αποχρωσεις των κοστουμιών. Ο Σαίξπηρ, η οικογενεικαή του κατασταση κι ο ερχομός του «Αμλετ» με κεντρικό ήρωα όχι τον «Βαρδο» αλλά τη γυναίκα του, αυτή που βίωσε κι υπέστη εκείνα από τα οποία θα εμπνεόταν και θα λυτρωνόταν ο Σαίξπηρ.
Η πέμοτη περίπτωση, που διίστανται οι απόψεις Σωματείου και κλάδου του στην Ακαδημί ,λέγεται «ΣΗΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΑ», είναι ξένη παραγωγή, νορβηγική, σκηνοθέτης ο ΓΙΟΑΚΙΝ ΤΡΙΕΡ, κι είναι αυτός που προτιμήθηκε από την Ακαδημία των Σκηνοθετων αφηνοντας εκτός νυμφώνος τον 5ο του Σωματείου που ηταν ο Γκιγιερμο Ντελ Τορο με τον «Frankenstein». Είναι σαφες ότι πρόκειται για ψηφο επιβραβευσης αναζητησης , ένα έργο ανθρωποκεντρικό, βαθιά ψυχολογικό με μπεργκμανικά χαρακτηριστικά αλλά και με εξέλιξη στην επεξεργασία, ακολουθώντας δρομο διαφορετικό από εκείνο που (θα)ακολουθούσε ο Μπέργκμαν. Στους ηθοποιούς στηρίχθηκε και στον μοντερ για την περαιτερω αξιοποίηση τους, μια μπεργκμανικη σχέση κόρης με πατερα, με εαυτό, με Τέχνη, με προσωπικές αβεβαιότητες κι αστάθειες και με τον κόσμο του θεάτρου, εκείνου του θεατρου των καλλιτεχνικών κι αγωνιωδών αναζητήσεων να τους περιβάλει και να αναδεικνύει πρόσωπα και ρόλους.
Βασικό χαρακτηριστικό και των 5 που εχουν προταθεί για το OSCAR ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ είναι ότι ΠΕΡΙΣΣΕΥΟΥ οι μεγάλες ερμηνείες, οι υπέροχες αποδόσεις, οι ζηλευτοί ρόλοι.
Αυτό τι σημαίνει: Υπόγεια διαίρεση . Θα μοιραστουν. Επειδή όμως μέσα στις ταινίες αυτές κι είναι κι εκείνη που προτιμήθηκε από τους Σκηνοθέτες και ίσως , μαζί με τη νορβηγική κι οι άλλες έπονται , είναι που ερμηνευτικά ξεχωρίζουν, θεωρούν ότι το «Μια μάχη..» δεν πρόκειται από τους Ηθοποιούς να υποστεί ζημιά, έχουν ερμηνείες ποικίλων μορφών να θαυμάσουν και να τις πιστώσουν τελικά , στο σκηνοθέτη.