Ο ΣΤΗΒΕΝ ΣΠΗΛΜΠΕΡΓΚ στο κατωφλι των 80 χρόνων του, κάνει ταινία ξανά για εξωγήινους. Τους οποίους αυτος εισηγηθηκε κι επέβαλε κι ας ειχαν προηγηθεί άλλα φιλμ σε προηγουμενες δεκαετίες. Ο Σπήλμπεγρκ έφερε τον συγκεκριμένο αέρα, τους εξωγηινους με συναισθηματικό περιεχομενο και τους έκανε υπογραφή του χωρίς να τους μεταβάλει και σε δεσμευση του ούτε σε τυποποιηση του, όπως δεν το έκανε και πριν από τις «Στενές επαφές …» και τον «ΕΤ» ούτε με τα «Σαγόνια του καρχαρία». Δεν σταθμευσε ποτε, εξελιχθηκε κι απλώθηκε σε ειδη. Η παγκόσμια αναγνωριση είναι πρωτοφανής, από πιτσιρικαδες μέχρι Κισλοφσκι, είναι η ομορφια του να ξερεις να κάνεις ταινίες. Ακόμα κι όταν αποτυγχάνεις σε ταινίες τύπου… “Terminal”. ΚΙ εκεί πάντα θα υπαρχει ένα στοιχείο, ένα σημείο, να γοητευσει

Ερχεται λοιπον ξανα με εξωγηινους και με κατασταλαγμένη την αρχική του τοποθέτηση, που ήταν ετσι κι αλλιώς φιλικά προσκείμενη κι αντιφοβική. Τωρα έρχεται σοφα κατασταλαγμένη, μην κάνουμε το λάθος να αναζητήσουμε επανάληψη ή κοπιάρισμα των παλιών ταινιών.

Ο τροπος με τον οποίο εδώ μπαίνουν οι εξωγηινοι έχει περισσότερο να κάνει με το αίνιγμα και μετο αστυνομικό είδος, σε όλη την ταινία είναι διάχυτο το μυστήριο και προς αυτή την αφήγηση του μυστηρίου δουλεύουν όλα σε τούτη την ταινία. Όλα κι όλοι. Κι η μουσική του ΤΖΩΝ ΓΟΥΛΙΑΜΣ, 90κατι κι αυτός, δουλευει στο να μας διαποτίζει με τα ανθρώπινα των ηρώων, χωρίς να κάνει πρωταγωνιστική την παρουσια της μουσικής (εννοώ μέσω επαναλαμβανόμενου μουσικού θέματος) με αυτό το κλίμα περιεργειας, μυστηρίου και όλα αυτά στη βαση της σκηνοθετικης αφηγησης του μεγαλου Σπήλμπεργκ. Ειναι μάθημα αφηγησης, το έχω γραψει κι άλλη φορά, πιο προσφατο παραδειγμα ειχα το βραζιλιάνικο φιλμ « ο μυστικός πρακτορας», το να μη συγχέουμε την σκηνοθετική αφηγηση με το σεναριο. Το σεναριο του ΝΤΕΗΒΙΝΤ ΚΟΕΠ στην ταινία του Σπηλμπεργκ δεν θα έλεγα ότι ως σεναριο είναι από τα κορυφαία. Όπως δεν θα το έλεγα  πιο πάνω ούτε  για το βραζιλιανικο φιλμ. Ο Σπήλμπεργκ είναι που εχει βγει μπροστα ως σκηνοθετης με τον τροπο που το αφηγείται. Με τον τρόπο που επιστρατεύει στην αφηγηση την εγεννήθη  ημιν μοντεζ, η ΣΑΡΑ ΜΠΡΟΣΑΡ, βοηθός του μονιμου  (πλην ΕΤ) (όπου κι εκεί σε γυναίκα είχε καταφυγει να το μονταρει, την ΚαρολΛίτλετον)  του μόνιμου, λοιπόν, μοντερ των ταινιων του Σπήλμπεργκ, του ΜΑΙΚΛ ΚΑΝ, που στα 95 του (κι αυτός!!) είπε να αποσυρθεί κι ανελαβε τη δουλειά η ως τότε βοηθός του. Το μονταζ της είναι όλη η σκηνοθεσία του Σπήλμπεργκ, είναι το επίτευγμα της αφήγησης, το να μενει ο θεατής καρφωμένος στην οθόνη ..Κι επίσης η συνεργασία της με τον διευθυντη φωτογραφία ΓΙΑΝΟΥΣ ΚΑΜΙΝΣΚΙ είναι το όνειρο της ταινίας αφηγησης. Τα πλάνα του, οι γωνίες λήψης του, οι διάρκειες, συντονίζονται με την μοντέζ για να βγαλουν αυτό τον αφηγηματικό ρυθμό που επιθυμεί ο Σπήλμπεργκ ώστε να κρατα αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του θεατή.

Δεν εχει καμία σημασία αν όλα αυτά τα παραπάνω γίνονται για κάποια μεγαλη ταινία. Αλλωστε, τι σημαίνει «μεγαλη»; Αυτά όλα γίνονται για την ΩΡΑΙΑ ταινία!!!! Για το πως θα κανεις την ταινία που θα ερθουν να δουν οι θεατες στον κινηματογραφο, να είναι μια ΩΡΑΙΑ ΤΑΙΝΙΑ!!!Και να είναι ωραια και για τους δευτερης σειράς εφεδρειες που θα περιμένουν τη συνηθεια της πλατφορμας. Κι εκεί θα είναι ωραια η ταινία.

Στην μπερδεμένη υπόθεση,η οποία γρήγορα σε βαζει στο κλίμα της με το  μυστηριώδη τρόπο, στο ποιος είναι ο καθένας..χρειαζεται δουλεια και με τους ηθοποιούς. Ποιος είναι ο καθενας. Είναι γηινος ή κατευθυνων εξωγηινος ή παγιδευμένος εξωγηινος. Τι συμβαίνει με την Εμιλυ Μπλαντ, τη δημοσιογράφο που λέει τον καιρο σε περιφερειακό καναλι και απότομα μιλά ακατάληπτες γλωσσες;. Τι γίνεται με τον Τζός Ο’ Κόνορ; Σε τι έχει μπλέξει; Και ποια η σχεση του με την κοπέλα, που αποκαλύπτεαι δόκιμη μοναχή, την ΗΒ ΧΙΟΥΣΟΝ (παρεμπιπτοντως είναι κόρη του Μπόνο των U2) της οποίας αν προσεξετε τα μάτια, θα δειτε να εχουν διαφορετικό χρωμα όταν είναι η ίδια κι άλλο όταν εχει μπει μεσα της κάποιος άλλος;

Να, μανι-μανι, μερικα στοιχεία ίντριγκας…Κι ο ΚΟΛΙΝ ΦΕΡΘ; Που για πρωτη φορά τον βλέπουμε σε ρόλο κακού; Χωρις ο ρόλος του να εχει από το σεναριο τις μεγαλες σκηνές, του δίνει πατήματα για να κατεβασει ιδέες, να παίξει το ρόλο κάτι σαν ..ημιεξωγήινο…. για να του προσδωσει ενδιαφερον.. Είπα «σαν..»!!!

Κι ο ΚΟΛΜΑΝ ΝΤΟΜΙΝΓΚΟ, σε πιο μεστο ρόλο supporting, στο «Εδώ Λιτότητα» ξεκαθαρίζει γρηγορα ιτς διαθεσεις και την ταυτοτητα του χαρακτήρα, με παίξιμο του σε πιο στρατοπεδο να τον εντάξουμε

Όπως βλεπετε εχω μπεί στην περιοχή των ηθοποιών. Ο ΤΖΟΣ 0’ΚΟΝΟΡ, εξαίρετο δείγμα ένταξης σε κλίμα,  στο «παίζω» αλλά «παίζω λιτα» κι η ΕΜΠΙΛΥ ΜΠΛΑΝΤ κάνει κατι υπεροχο, από εκείνα στα οποία οι ηθοποιοι αγαπούν τον Σπήλμπεργκ. Ο Σπήλμπεργκ, χωρίς να είναι αυτό που λεμε σκηνοθέτης ηθοποιών, εχει να επιδειξει πολλα και μεγαλα επιτευγματα σε αναδειξεις ηθοποιών σε ταινίες του. Κι αυτόν τον καθιστα επι της ουσίας σε σκηνοθετη ηθοπιών κι ας είναι απο διαφορετικη αφετηρία της γραμμης Καζάν, Λιούμετ, Γουάιλερ κι άλλων σπουδαιων. Ο Σπήλμπεργκ δεν κάνει σκηνοθεσία αποτελεσματος. Το αποτελεσμα το έχει μεσα στο μυαλό του ως κλίμα για την ταινία.  Όχι για την ηθοποιία. Συζητα με τους ηθοποιούς το κλίμα της ταινίας που θελει να γυρισει και στην οποία εκείνοι θα παίξουν. Στα πλαίσια της δημιουργίας κλίματος και χαλαρης συνεργασίας για να νιωθουν άνετα οι ηθοποιοί, τους επιτρέπει τις πρωτοβουλιες.  Είναι ανοιχτός στις προτάσεις.

Εχω υπόψη μου δύο συγκεκριμένα παραδείγματα, που τα ξερω από τους ίδους κι είναι βασικό για να καταλάβουμε και την υπέροχη δουλειά της ΕΜΙΛΥ ΜΠΛΑΝΤ. Το ένα είναι ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΙΑΝΝΑΤΟΣ στο «Μόναχο»> Η σκηνή που είδαμε δεν ήταν ετσι γραμμένη. Όταν η Μοσάντ ανατινάζει το ξενοδοχείο του.. Υποτίθεται τους έπαιρνε στο κυνηγι κι εκείνοι χανονταν με το αυτοκίνητο. Ο Γιαννατος είπε του Σπήλπεργκ ότι στην Ελλάδα εχουμε μια συγκεκριμένη χειρονομία για τέτοιου είδους αγανακτήσεις. Του υπέδειξε την ΜΟΥΤΖΑ μαζί με μια ελληνική βρισιά που οΣπήλμπεργκ δεν την καταλαβαινε στα ελληνικα αλλά την ένοιωσε στη διάθεση και στο πέταμα των χαρτονομισμάτων για να ριξει ελευθερα τη μούτζα. Ο Σπήλμπεργκ ενθουσιαστηκε, είπε το ξαναγυρνάμε έτσι, το τυπωσε και το κρατησε και το είδαμε κι εμείς. Και δεν είπε του Γιάννου τίποτε κομπλεξισμούς τιυ τύπου «άντε φυγε από δω που θα μου κάνεις κι υπόδειξη»»». Εερω κατι Ελληνάρες…Η άλλη περίπτωση που επίσης γνωρίζω  προσωπικα είναι του ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ ΓΟΥΟΚΕΝ, που του χαρισε και υποψηφιότητα για Oscar β’ ανδρικου ρολου. Στο «Πιάσε με αν μπορείς». Στη σκηνή στο εστιατοριο που συζητα με τον Ντι Κάπριο για το ότι η γυναίακ του τον αφησε. Για το πόσο συναισθηματικα έπαιξε τη σκηνη στην πρωτη λήψη, χωρις να του έχει δοθεί οδηγια τετοια από τον Σπήλμπεργκ,  πως ο Σπήλμπεργκ ακολούθησε και μετα στο πως τον είδε να  προχωρά στις αφαιρέσεις που είχαν συγκινήσει φυσικά  και τον ίδιο τον Σπήλμπεργκ…

Η ΕΜΙΛΥ ΜΠΛΑΝΤ λοιπόν στο ρόλο των ποικίλων μεταπτώσεων, ακολουθεί  την οδηγία  περί κλίματος Σπήλμπεργκ , εντασσεται στο κλίμα και πιανει τις οπρωτοβουλίες που ο Σπήλμπεργκ πάντα όχι μόνο επιτρεπει αλλά και περιμένει, και περνά την ηρωίδα από τα κύματα που περνα ο ρόλος, έχοντας ως αρχικό της σχεδιο, το ότι παίζει μια κανονικη γυναίκα,  μια μετεωρολογο, που ο Σπήλμπεργκ της ζητά να είναι κατά κάποιο τρόπο ο «αγωγός» προ τη συνδεση με τις «Στενες επαφες» και τον «ΕΤ»..κι κι η Μπλαντ αποφευγει την ηρωίδα δρασης και κατεβάζει αποχρωσεις στις λεπτομερειες των εναλλασσομένων καταστάσεων. Σαν μια κανονική γυναίκα που περνά από το ένα συναίσθημα στο άλλο, χωρίς να το «φωναζει» αλλά δείχνοντας το στον θεατή ότι της συμβαίνει.