Ναι, αφου αλλάζει η εποχή, αλλάζει κι ο κινηματογράφος, κι η μουσική δεν θα μείνει απεξω τουλαχιστον ως αντίληψη ΔΟΜΗΣ. Τα έχω γραψει κι άλλες φορές αυτά τα  νέου(?) τύπου συμπτώματα, τα είχα επισημαίνει ενδελεχώς και στο 2024, όπου συμπτωματικά και τότε και φετος, θα βρεθούν αντιμέτωποι ο μουσικός του Λάνθιμου ΤΖΕΡΣΚΙΝ ΦΡΕΝΤΡΙΞ με τον Σουηδό ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΓΚΕΡΑΝΣΟΝ, (με διαφορετικό σκηνοθέτη αυτή τη φορά-τότε με τον Κριστοφερ  Νόλαν , τωρα με τον Ράυαν Κούγκλερ), θα παιχθούν οι ίδιες αναλογίες αναμεταξύ τους αλλά και σε όλη την 5άδα και θα καταλήξουμε στον ορισμό περι κινηματογραφικής μουσικής που επαναλαμβάνω, ότι «Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΝΑ «ΒΛΕΠΕΤΑΙ» ΠΑΡΑ ΓΙΑ ΝΑ «ΑΚΟΥΓΕΤΑΙ»

Πάμε λοιπόν να εξετάσουμε τη φετινή 5αδα και θα αρχίσουμε από την ταινία του Γιωργου Λάνθιμου «ΒΟΥΓΟΝΙΑ» (Bugonia), που είναι κι η πρωτη φορά που εξεταζουμε τομεα της στα Oscar 2026. «ΒΟΥΓΟΝΙΑ» λοιπόν, συνθέτης ο ΤΖΕΡΣΚΙΝ ΦΡΕΝΤΡΙΞ,, 2^η φορά υποψηφιος, πάλι με φιλμ Λάνθιμου, τοτε οι «Los Angeles Times» ( Poor things) τον είχαν χαρακτηρίσει ως ποπ μουσικό που έρχεται κινηματογραφικά από το πουθενά, ότι δεν ειχε δηλαδή προιστορία. Σε εκίνη την ταινία απέδωσε ηχητικά τον παραξενο και παραδοξο κόσμο του Λάνθιμου κι υπέγραψε με τα μουσικά του οργανα το σουρεαλισμό του περιεχομένου και της εικόνας. Τωρα , στη «Βουγονία», βασίστηκε, όπως πληροφορήθηκα, σε τρεις λέξεις -κλειδιά που του παρέδωσε ο Λάνθιμος, δεν θελησε να διαβάσει σεναριο, ήθελε να εμπνευστεί από μια «λακωνική» καθοδήγηση, για να βγάλει τον κόσμο της «παρανοϊκής» εικόνας. Οι λεξεις ηταν οι «μελισσες», το «υπόγειο»,  το «διαστημόπλοιο» , έβαλε κάτω τα όργανα του, όλων των ειδών, σύμφωνα με ό,τι ακούμε, και εφτιαξε ένα παρανοϊκο μεγαλείο όπως χαρακτηριστικά ανεφεραν  συντελεστές της ταινίας. Μια μουσική- μέρος της ταινίας, που υποκαθιστά τον ήχο της (το ίδιο συνέβαινε και στο “poor things” κι ο ήχος έμενε εκτος υποψηφιοτητας,, το ίδιο συμβαινει και τωρα )παρα μουσική έτσι όπως την ξέρουμε

Ο ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΝΤΕ(Σ)ΠΛΑ, που έχει 12 υποψηφιότητες κι εχει πάρει 2 Oscar, το δευτερο για ταινία του ίδιου σκηνοθέτη, του Γκιγιερμο Ντελ Τορο, τη «Μορφή του νερού» (το πρωτο ήταν για το συγγενεύον «Grand Budapest Hotel» του Γουές Αντερσον) ,  στον «FRANKENSΤEIN», είναι ο μονος της 5άδας θα λέγαμε που προσπαθεί να ακολουθήσει την πιο παραδοσιακή οδό. Ωστόσο, το παντρεύει με τη νεα αντίληψη και φτιαχνει εκπληκτικό συνδυασμό. Δεν εχει θεμα ετσι όπως το θέλουν οι παραδοσιακοί τιτλοι εχει, όμως, μοτίβα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν προς αναλογη χρηση. Όπως το μοτίβο για παραδειγμα, που εχει για τον Φρανκενστάιν και συνδυάζει τις νότες στο να βγαζουν κάτι τρομακτικό, όμως, ολο αυτό στα πλαίσια μιας μη τρομακτικής μουσικής. Διότι δεν εγραψε μουσικη για ταινία τρόμου, έγραψε λυρική κι αισθαντική μουσική που να παραπέμπει στις ρομαντικές απαρχές του μυθιστορήματος της Μαίρη Σελλεϋ για τον Φρανκενσταϊν και στον συναισθηματισμό γυρω από το τέρας. Μπορεί να μην υπάρχει «κυριο θεμα»,υπάρχει όμως «κυρια αντιληψη» κι είναι συναισθηματική και ρομαντική αλλά έτσι όπως θα την έδειχνε μια όπερα

Εντελώς χωρίς συγκεκριμένο μουσικό θέμα είναι  η δουλειά του συνθέτη ΜΑΞ ΡΙΧΤΕΡ στο «ΑΜΝΕΤ». Εδώ ο ΜΑΞ ΡΙΧΤΕΡ, για λογαριασμό της σκηνοθετη ΚΛΟΕ ΖΑΟ, θελει να πιασει εποχή αλλά και βάθος συναισθήματος. Με εκκλησιαστικά όργανα επιδιώκει την εποχή και τη γεωγραφία της και την παραπομπή σε αυτήν, έχει και τα χορωδιακά όταν κι όπου τα χρειάζεται σαν  να του συμπληρώνουν όργανα διότι γενικώς από ορχηστρικής, να το πουμε έτσι ,πλευράς καθώς και διαίσεων, ακολουθεί τη  μινιμαλιστική οδό, αυτή που θα οδηγεί μουσικά στην εκφραση ενός ψυχικού βάθους. Χωρις μελωδικότητα στην επιφάνεια. Την επαρχία του Σαίξπηρ, την οικογενειακή τραγωδία, όχι όμως  μεγάλες ορχήστρες, τίποτε το επικό.

O TZΩΝΥ ΓΚΡΗΝΓΟΥΝΤ στο ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ», 3^η του υποψηφιότητα, έχει ένα υποτιθέμενο θεμα. Μονο που δεν είναι «θεμα» με την παραδοσιακή εννοια, είναι ορχηστρικό μοτίβο, που απλώνεται σε όλη την ταινία με απειρες παραλλαγές οι οποίες εχουν να κανουν με τη γνωση των οργανων από πλευρας συνθέτη. Με τα μουσικά οργανα πυροδοτεί ή υποπλέει την ένταση, την κοινωνική ένταση και κατεπεκταση των χαρακτήρων, κι αυτό έχει να κάνει και με τις ειδικότητες του. Ενας κιθαριστας, που ξερει να εκφραζεται με τη χορδή της κιθαρας και να την μεταφέρει αυτή τη διαθεση και στο πιάνο και στα ηλεκτρονικά όργανα με τα οποία καταπιάνεται, πατώντας και λίγο στην τζαζ αλλά με τον τρόπο που ανεφερα παραπάνω. Το ειχε κάνει και στις προηγούμενες υποψηφιότητες, την «Εξουσια του σκυλου» της Τζέιν Κάμπιον που υπογραμμιζε θεμα ταινίας, το είχε κάνει με το ίδιο ανακάτεμα στην «αόρατη κλωστη του Πολ Τομας Αντζερσον με τον οποίο συνεργαζεται και τωρα. Ο Αντερσον, στη συγκεκριμένη ταινία του οφείλει πολλά για την όποια ένταση καθώς κι όταν μουσικά εξωτερικεύεται.

Τέλος, ο ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΓΚΕΡΑΝΣΟΝ στο «ΑΜΑΡΤΩΛΟΙ» (Sinners), του σκηνοθετη που του χαρισε το πρωτο του Oscar , του ΡΑΫΑΝ ΚΟΥΓΚΛΕΡ στο  “Black panther” (στον «Oppenheimer» του Νόλαν πήρε το δευτερο) είναι Σουηδός, απίστευτα σπουδαγμένος και πειθαρχημένος στη γνωση κι εδώ κάνει πάλι κατι διαφορετικό από εκείνα που έκανε στα δυο προηγούμενα, που κι εκείνα μεταξύ τους δεν έμοιαζαν: Μουσική για τον αμερικανικο Νότο από μεριάς μαύρων, στην οποία μουσικα θα ανακατεψει πολλά είδη από τα οποία εχουν περάσει μαυροι μουσικοί και θα τα ενκρχηστρώνει με τροπους συμβατούς με το σεναριο το οποίο δειχνει «εμφυλιακές» συγκρούσεις πάνω στο χειρισμό της μουσικής. Παρακολουθει το σεναριο που εχει για ήρωα νεαρό κιθαρίστα κι όπως μεσα από αυτόν μπαίνουμε στην υπόθεση που μας οδηγεί στην πληθωρα των ειδων με αποθεωση πνευματα του Νότου και βρυκόλακες από ταινία τρομου με συμβολική προέκταση, έτσι και στη μουσική κάνει το αναλογο με αυτό που κάνει το σεναριο. Εκφραζει μουσικά όλα τα παραπάνω, με τα «μπλουζ» κι όχι μόνο, με τη τζαζ του Νότου κι όχι μονο, με τα “spirituals” και με μπολικα τραγούδια που τα ενσωμαωνει σε όλη αυτή τη μουσική αναμειξη των ειδων για να εναρμονιστουν και με τη σκηνοθετική αναμειξη των ειδών στη δραματουργία, αυτό δηλαδή που υπογραφει κι υπαγορεύει η σκηνοθεσία.

Και οι 5 μουσικές καλούν το κόσμο και τους κλάδους να επιλέξουν.

Ο κλάδος των Μουσικών εχει ήδη δωσει την ετυμηγορία του για φέτος : «Αμαρτωλοί». Και στη μουσική και σε ένα τραγουδι. Ωστόσο, έχει βραβευσει κι άλλο ένα τραγουδι, σε άλλη κατηγορία, που δεν είναι από φιλμ  υποψηφιο και για original score αλλά αυτα θα τα πούμε στην ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ του κεφαλαιου ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Από τους μουσικούς και το σωματείο τους, η  εγκριση στην κατηγορία καλύτερη μουσική πηγαίνει στον ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΓΚΕΡΑΝΣΟΝ για το «ΑΜΑΡΤΩΛΟΙ».

Υπάρχουν πιθανότητες αντιρρήσεων από άλλους κλάδους; Θα εξαρτηθεί από τη δυναμική τη συνολικότερη του «Μια μαχη μετα την άλλη» , όλα τα άλλα είναι «ανοικτά»

Εκείνο που θα με ενδιέφερε να γνώριζα είναι τι ψηφιζουν οι ΜΟΥΣΙΚΟΊ στις άλλες κατηγορίες φέτος. Διότι το «Αμαρτωλοί» συμμετεχει σε 16 κατηγορίες άρα η ελκυστικότητα θα δρα αενάως