Πάμε λοιπόν.
Κι από που θα αρχίσουμε; Μα φυσικά από τη Νέα Κατηγορία και τα εξ αυτής ΜΑΘΗΜΑΤΑ που ξεκινούν.
ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΑΝΟΜΗΣ (Casting). Τι ξεκινάμε να μάθουμε; Δόθηκε στο «ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ» στην ΚΑΣΑΝΔΡΑ ΚΟΥΛΟΥΚΟΥΝΤΗ, μόνιμη συνεργάτη του ΠΟΛ ΤΟΜΑΣ ΑΝΤΕΡΣΟΝ ο οποίος πήρε το OSCAR ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ για το φιλμ. Το πρώτο μάθημα από τη νέα κατηγορία είναι , με το καλημέρα σας, η διάσταση ανάμεσα στην απόφαση του Σωματείου και στο βραβείο της Ακαδημίας. Το Σωματείο ψήφισε “Sinners”. Για όλους αυτούς που συγκέντρωσε η υπεύθυνη της διανομής για να ζωντανέψουν το Νότο της μαύρης οντότητας στο παράταιρο πνεύμα του φιλμ. Το σύνολο, όμως, των Κινηματογραφιστών είδε αλλού το επίτευγμα: Στο «ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ». Και ποιο είναι το επίτευγμα για την ολότητα; Ότι η διανομή ανταποκρίθηκε πλήρως στο πνεύμα της Σκηνοθεσίας, έως ένα βαθμό και σαν να την υπαγόρεψε, σε μεγάλο, όμως, βαθμό τη ζωντάνεψε-λογω και της στενής συνεργασίας. Το πνευμα του έργου βγήκε από τη διανομή. Οι ένοπλοι επαναστάτες των διαφόρων σημείων, σε μια κατάσταση που φιλοξενεί και το γκροτέσκο κι η δουλειά της Κουλουκουντή με λευκούς σταρ από τη μια , μαύρους άγνωστους από την άλλη και για ενδιάμεσο «μεσολαβητή» τον Λατίνο Μπενίτσιο Ντελ Τόρο σε ρόλο ανάλογο, τι έκανε; Ανακάτεψε όλους αυτούς μέσα στην κοινωνική και φυλετική παράνοια που ήταν το πνεύμα του έργου.
Κι εδώ είδαμε να συμβαίνει το αξιοσημείωτο. Ότι η καθιέρωση του βραβείου αργούσε από προσκόμματα των Σκηνοθετών. Σχετικά με τα όρια του ρόλου του καθενός. Κι ότι οι υπεύθυνοι διανομής είχαν πιο κοντά τους ,τους Ηθοποιούς, στους αγωνες της διεκδίκησης.. Φανηκε κι από τα σωματειακά, όπου οι Ηθοποιοί, στη συνολική διανομή, στο “ensemble cast”, είχαν κι αυτοί βραβεύσει το “Sinners”. Το αποτέλεσμα της Ακαδημίας για το πως βλέπουν τη διανομή ΟΛΟΙ ΟΙ ΚΛΑΔΟΙ, έφερε ως αποτέλεσμα τη διανομή να ταυτίζεται με τη Σκηνοθεσία. Το Oscar casting και το Oscar Σκηνοθεσίας ταυτίστηκαν. Αρα για το σύνολο των κινηματογραφιστών, η διανομή που είναι η ίδια η σκηνοθεσία, είναι και το ζητούμενο; Πρώτο μάθημα από τη νέα κατηγορία, που το μέλλον θα δείξει. Διότι με αυτή την ετυμηγορία των 11.000 κινηματογραφιστών, εξηγείται γιατί υπήρχε αυτή η αντιπαλότητα , μεταξύ των δυο κλάδων. Διότι αυτό που ισχυρίζονταν οι της Διανομής ήταν ότι δεν είμαστε ατζέντηδες, ότι ο ρόλος μας είναι δημιουργικός. Με αυτό που βλέπουμε στα πρόσωπα που εξετάζουμε, φτιάχνουμε μια σκηνοθεσία. Και με βάση η διανομή που ταυτίζεται με τη Σκηνοθεσία αλλά και με το ΜΟΝΤΑΖ (έτερον βραβείον της ταινίας)που είναι αυτό το οποίο ανέλαβε να φέρει από κοινού, να ενσωματώσει και να ανακατέψει τις φυλετικές εκπροσωπήσεις στη δράση και στην όψη της ταινίας, φτάσαμε σε μια ταύτιση διανομής-σκηνοθεσίας-μοντάζ, όπου όλοι αυτοί δούλεψαν για το σενάριο, ουσιαστικά με βάση το σενάριο. Διότι κι οι διανομείς με το σενάριο δουλεύουν για να επιλέξουν. Και το σενάριο ήταν του ίδιου ανθρώπου που έκανε τη σκηνοθεσία. ΚΙ εδώ πάμε στον ολοκληρωμένο δημιουργό, όπου όμως βλέπουμε πόσοι δημιουργικοί καλλιτέχνες με πρωτοβουλίες κι από ποιες ειδικότητες, πρωτοστάτησαν στην υλοποίηση του οράματος.
Επίσης απ΄την ίδια ταινία με βάση τα εξη Oscar, που είναι οι ειδικότητες τις οποίες αναλύω, στο θεμα ΣΕΝΑΡΙΟ, πήραμε κι ένα μάθημα στα περί ΔΙΑΣΚΕΥΗΣ. Ότι αυτό που βραβεύτηκε είχε παρέμβει απολύτως πάνω στο πρωτότυπο, το είχε αλλάξει, είχε αλλάξει κι ονόματα, είχε προσθεσει κι αφαιρέσει, είχε ενσωματωσει ακόμα κι αυτοσχεδιασμούς που εγιναν στη διαρκεια των προβων και τους ενέταξε στο σεναριο, όπως το θέμα με το κινητό τηλέφωνο της μικρής. Πάνω στο τι σημαίνει Εκ Διασκευης Σεναριο. Η αποδέσμευση από το πρωτότυπο, η αυτονόμηση κι η εκ νεου δημιουργία
Το έκτο OSCAR της ταινίας είναι η supporting ανδρικού ρόλου ερμηνεία από τον ΣΟΝ ΠΕΝ, ο οποίος πήρε το τρίτο αγαλματάκι της καριέρας του, γίνεται ο 4ος της ομάδας μετα τον Τζακ Νίκολσον, τον Ντανιελ Ντέι Λιούις και τον προπολεικό καρατερίστα ,αποκλειστικά β’ ρόλων,Ουόλτερ Μπρέναν, που κερδίζει τρια ερμηνευτικά .
Και πριν προχωρήσω σε επόμενο μάθημα, με αφορμή άλλη ταινία, ολοκληρώνω με αυτην και με το θεμα του casting director, σε κάτι που μου έκανε εντύπωση. Από τα πέντε υποψήφια, τα τέσσερα ήταν από ΓΥΝΑΙΚΕΣ. Μόνο το βραζιλιάνικο «Μυστικός πρακτορας» είχε άντρα υπεύθυνο διανομής ρόλων. Δεν ξερω τι σημαίνει, θα το μελετήσω, αν είναι σύμπτωση ή κατά πόσο είναι ένας τομέας στον οποίο επιδίδονται με τα χρονια οι γυναίκες που βγαίνουν πλέον σε τομείς με αρμοδιοτητες πρωτοβουλιών. Κάποτε επιδίδονταν στο μονταζ επειδή δούλευαν απομονωμένες στη μουβιόλα και δεν τις ήθελαν οι άντρες μεσα στα πόδια τους. Το σημειώνω ως μία προσωπική παρατήρηση.
ΕΠΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: Είναι από την ταινία «SINNERS» («Αμαρτωλοί»). Πρώτο κεφάλαιο: Απευθύνεται σε όλους όσους βλέπουν τις υποψηφιότητες σαν… «αστεράκια». Από τις 16, μόνο οι 4 κατέληξαν σε βραβείο. Το παραταιρο με τις ενσωματώσεις ειδών , που χαρακτηρίζει το φιλμ, πιστώθηκε στο ΣΕΝΑΡΙΟ (πρωτότυπο) από όπου ξεκίνησε. Βεβαια, σεναριογραφος και σκηνοθέτης ήταν κι εδώ το ίδιο πρόσωπο, ο ΡΑΫΑΝ ΚΟΥΓΚΛΕΡ. Με την προτίμηση στη σκηνοθεσία του «Μια μαχη μετα την άλλη» εδειξαν τι θεωρούν σκηνοθεσία κι επίσης , το συνολικο αποτέλεσμα της επικράτησης του Μια μάχη μετά την άλλη» έδειξε πως στη μονομαχία διαφορετικότητας και βάθους περιεχομενου, τελικά υπερισχύει το δευτερο. Όπως και μεταξύ οικουμενικότητας και περιστατικού, η προτίμηση πάει στην πρώτη. Στη βάση αυτό, ότι στο φιλμ του Αντερσον αναγνωρίστηκε ισχυρότερο κοινωνικό μήνυμα από ότι στο «αμαρτωλοί», άρα και πιο καθολικό.
Η δεύτερη διάκριση , στη ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ, κάνει «ρακόρ» με τα περι γυναικών στην πιο πάνω παράγραφο κι όπως φέτος είχαμε την πρώτη βραβευση κατηγοριας διανομή ρόλων, έτσι και στον Τομέα «Φωτογραφία» είχαμε την πρωτη βραβευση γυναίκας για διεύθυνση φωτογραφίας, την ΟΤΟΜ ΝΤΟΥΡΑΛΝΤ ΑΡΚΑΠΟΟΥ, Φιλιπινέζικης καταγωγής. Όπως η δικιά μας ,η Κουλουκουντη στη διανομή. Πάμε στο επίτευγμα. Το δεύτερο μετά το σενάριο, επίτευγμα που ψηφιζεται στη ταινία είναι η φωτογραφία της. Ποιο είναι; Πέρα από κάποιες τεχνικές καινοτομίες σε χρήσεις και παντρέματα φακών , που μου τα εξηγούν φίλοι μου κινηματογραφιστές αλλά εγώ δεν γνωρίζω, μένω στο καλλιτεχνικό αποτύπωμα, στο ότι με τους φωτισμούς και τη χρηση της κάμερας , των καμερών για την ακριβεια, πετυχαίνει να αποδώσει το Νότο όπως τον ξέρουμε κινηματογραφικά και συγχρόνως να του προσδώσει, μεσω αυτών των φακων και των χρήσεων, και το στοιχείο της μεταφυσικής, των φαντασμάτων , των βρυκολάκων. Κι όλο μαζί σε καινοτόμα αισθητικά, ενιαία μορφή.
Εχουμε δηλαδή μόνο 4 βραβεία από τα 16 υποψηφιοτήτων αλλά το καθένα εκπροσωπεί κι ένα χωρο, που δείχνει ότι η ταινία είχε τις αναγνωρίσεις των επιμέρους αλλά με τα περιεχόμενα κι εκείνα που ειπαμε πιο πάνω υπερίσχυσε το «μια μαχη..». Με τη σεναριακή διάκριση έχουμε κι εδώ το περιεχόμενο (αλλά σε πιο «παραμυθένια» εκφορά), το θέμα και την υπόθεση, με τη φωτογραφία έχουμε την αναγνώριση στην όψη (το μόνο δηλαδή βραβείο όψης που δεν πήρε ο “Frankenstein” για τον οποίο θα μιλήσουμε σχετικά παρακάτω) και με το επόμενο βραβείο έχουμε κι ηχητική διάκριση, που είναι θεμελιώδης: OSCAR στη ΜΟΥΣΙΚΗ. Τρίτο OSCAR για τον Σουηδό ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΓΚΕΡΑΝΣΟΝ. Η μουσική είναι βαση της ταινίας. Πάνω της στοιχειοθετούνται οι ενδοφυλετικές διαφορές των μαυρων του Νότου, από αυτην ξεκινούν, περνούν στην κοινωνία και φτάνουν στη μεταφυσική. Ο Γκερανσον, ως μουσικός βαθιά καταρτισμένος, με σπουδές εξειδικεύσεων πάνω σε πολλά και διαφορετικά όργανα, στο καθένα χωριστά, όπως μου εχουν πει για αυτόν στην ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΚΑΔΗΜΊΑ, με τις γνωσεις των οργανων δημιούργησε την κινηματογραφική τζαζ των μουσικών πολιτισμικών συγκρούσεων.
Και φτάνουμε στο τέταρτο OSCAR της ταινίας το οποίο μας οδηγεί σε πολύ προχωρημένα μαθήματα. Στο Oscar ΗΘΟΠΟΙΙΑΣ Α’ ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ. Στον ΜΑΙΚΛ ΜΠ. ΤΖΟΡΝΤΑΝ. Ο οποίος παίζει δίδυμα αδέλφια που πέρασαν από τον τυχοδιωκτισμό του Σικάγου στην επιστροφή στις ρίζες, και ζουν τα παράταιρα και τους προσωπικούς ανοιχτους του λογαριασμούς ο καθένας και μπαίνουν με διαφορετικό τροπο και στη μεταφυσική. Αυτό προϋπέθετε ότι ο ηθοποιός, με τους δυο ρόλους έχει να μοιραστεί, από εαυτόν σε εαυτόν, όλη τη διανομή της ταινίας. Να συντονιστεί με το παίξιμο του καθενός και με τα παράδοξα που του καθενός εκφράζει και που οι σχέσεις περιβάλλοντος των δυο αδελφων είναι διαφορετικες. Και με αναλογο τροπο θα ζησουν από διαφορετική σκοπια και τα μεταφυσικά και το θριλερ. Ο ηθοποιός τα παίζει ΟΛΑ ΑΥΤΑ και το θέμα είναι ότι τα παίζει με τρομερή λιτότητα, με εξαιρετική άνεση, σαν να μην «παίζει», συντονίζεται με όλους, «ακούει» τον καθένα ως φωνή και φτιάχνει τη χημεία μαζί τους κι όλα αυτά σε ενιαίου υφους αποτέλεσμα. Η λιτότητα που είναι το ζητούμενο ήταν κι η επιβράβευση.
Κι ερχόμαστε σε αυτόν που έχασε και στο ΑΛΛΟ ΜΑΘΗΜΑ. ΤΗ διαφορά ερμηνείας ρόλου και star performance που τα ειχα γραψει αναλυτικα στα προεόρτια για την περίπτωση του Τιμοτέ Σαλαμέ. Το star performance είναι μια κατηγορία από μόνη της, μπορεις να την πεις και Σχολη. Υπάρχουν δυο είδη: Εκείνο που ο σταρ σέρνει την ατομική του ιδιοσυγκρασία ,και του φτιάχνουν ρόλους πάνω σε αυτήν, ταιριαστούς με αυτήν, όπως πέρσι με το ρόλο του Ντυλαν, που του ειχαν απομονωσει στοιχεια ταιριαστα στονΣαλαμε, κι υπαρχει κι η αλλη κατηγορία: Του σταρ που εμπλουτίζει και προάγει την προσωπικότητα του μεσα από ρόλους. Ανεξαρτητα από το αν τους έχει παίξει όλους εξίσου καλά. Όμως εκεί ο σταρ το παει και προς ηθοποιός μεριά. Ο Λεοναρντο Ντι Κάπριο, ο Χενρυ Φόντα , ο Πολ Νιούμαν, πρωτη από όλους η Ελίζαμπεθ Τειλορ, αλλά κι ο Μπόγκαρτ με τη βασιλισσα της Αφρικής» ήταν τέτοιες περιπτώσεις. Ο Τιμοτέ ανήκει στην πρωτη κατηγορία. Και στο “Marty Supeme”, εξαιρετικοί καλλιτέχνες των επι μερους ειδικοτήτων δούλεψαν με στόχο την ιδιοσυγκρασία του σταρ, του εαυτού του. Βεβαίως κι έβγαλαν ένα ευπρόσωπο εως και καλό έργο, βεβαίως τον πρόβαλαν με πλαίσιο, αυτό .ομως για τους 11.000 κινηματογραφιστες δεν δηλωνε πληρότητα. Κι επειδή δεν υιοθετηθηκε ο ίδιος, για τον οποίο γινόταν και το έργο, καταποντίστηκε μαζί του κι όλη η ταινία κι από τις 9 υποψηφιότητες δεν κέρδισε σε καμμία. Εχει πολύ δρόμοο μπροστα του για να δουλεψει ερμηνευτικα την ιδιοσυγκρασία του κι όχι ναρκισσιστικά, ας παραδειγματιστεί από τον Μπραντ Πιτ και το πως το κατάφερε. Όπως κι από την Κιμ Μπασινγκερ.
Είπαμε ότι θα μιλήσoυμε γiα τα περί ΟΨΗΣ του «FRANKENSTEIN» που είναι τρίτος τη ταξει από πλευρας συγκομιδης αγαλματιδίων. Τρία: Για την ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ-ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ, για τα ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ και για το ΜΑΚΙΓΙΑΖ. Χαρακτηρίζεται ως επιτευγμα κάθε τι που εχει να κάνει με την όψη της, με την ιδιαιτερη δουλειά που είδε τα του Φρανκενσταϊν και του τέρατος όχι ως αισθητική τρομου αλλά με μια διαθεση όπερας σε σκηνικά και κοστούμια και με ένα μακιγιάζ που μπορούσε να αποσπάσει κι ευαισθησίες από το προσωπο του ηθοποιού, του Τζέικομπ Ελόρντι. Όχι όμως κα να του δωσει την πρωτη γραμμή.
Ακολούθησε με δυο διακρίσεις , το Κινούμενο Σχεδιο «KPOP DEMON HUNTERS». Το ένα είναι για την κατηγορία του, ως καλύτερο του είδους Το άλλο είναι του τραγουδιού για το “golden”. Επιλογη που στενοχωρησε φιλους του τραγουδιού από το “Sinners». Τα αποτελέσματα δεν είναι πάντα δημοφιλή, εχουν όμως πάντα την εξηγηση τους. Και πέρασα πολλά μαθηματα για να ολοκληρώσω στα περί μουσικής και τραγουδιού και των κινηματογραφικων κριτηρίων που τα αξιολογουν. Το «golden» θεωρηθηκε και πιο αυτονομημένο ως τραγούδι, ως αυθύπαρκτο, το οποίο ήταν και πλήρως συντονισμένο με το περιχομενο της εφηβικής κωμωδίας κινουμένων σχεδίων και συγχρόνως εισηγαγε κι ένα στοιχείο που πάντα λαμβάνεται υπόψη στη διεύρυνση των ορίων: Εφερε, ως συμβατη με το είδος, την κορεάτικη ποπ. Το τραγούδι από το «αμαρτωλοί» που έχασε θεωρήθηκε μερος του συνολικού score, που το είχε γραψει ο άνθρωπος (με συνεργατη βεβαια), ο οποίος κερδισε το αγαλματακι της μουσικης κι ότι το τραγουδι δεν αυτονομήθηκε ποτέ από το score. Δεν θεωρηθηκε από τις περιπτώσεις που το τραγουδι το οποίο παιρνει Οσκαρ διαχέεται και μεσα στο συνολο της μουσικής και την καθορίζει , γίνεται μουσικο θεμα ή όχι. Σε σχεση με τη θεση του μεσα στο σύνολο.
Κι ακολουθούν τα υπόλοιπα με τη μία διάκριση στο πέτο τους, που θεωρήθηκε ότι ήταν κι η σφραγίδα της ταινίας
Και πρώτα από όλα «ΑΜΝΕΤ».Oscar στην πρωταγωνίστρια ΤΖΕΣΙ ΜΠΑΚΛΕΫ. Η ουσία του ,επικεντρωμένη στη γυναίκα του Σαίξπηρ, μεσα από αυτήν περνούν οι οικογενειακές τραγωδίες που οδηγουν στις εμπνευσεις του βαρδου, η Μπάκλει έδωσε μια βαθια δραματικη ερμηνεία, ερμηνεία τραγωδου που την υποστηριξε με την παν-αιτούμενη λιτότητα του κινηματογραφου. Ειχε φανει ότι ξεχωριζε από την πρωτη επαφη της ταινίας με τους θεατές.
Και στο β’ γυναικείο, ηθοποιός το πήρε πάνω της. «WEAPONS». 40 χρόνια αναμονής για την ΕΪΜΥ ΜΑΝΤΙΓΚΑΝ, από το 1986 που ειχε προταθεί στο “Δυο φορες σε μια ζωή» ως κόρη του Τζην Χακμαν και της Ελεν Μπερνστυν, δικαιωθηκε με τον πιο πανηγυρικό τρόπο. Να βραβευτεί σε ρόλο καταδικασμένο ως είδος, την καρικατούρα και να δωσει στην καρικατουρα ερμηνευτική υπόσταση. Σε σημείο που να μη χρειαστεί υποψηφιότητα το μακιγιαζ ενώ κυκλοφορεί αγνώριστη. Της πιστωθηκε όλο σε παιξιμο. Κι επιπλέον προσον για ψήφους ότι είχε μικρό σχετικά ρόλο κι έδινε την εντυπωση ότι ειδικά στο δευτερο μέρος παίζει σε όλη τη διάρκεια. Τοσο έντονα άφησε το αποτύπωμα της καρικατούρας μάγισσας.
Στα ΟΠΤΙΚΑ ΕΦΦΕ το “AVATAR” κερδίζει αγαλματακι και για το τριτο φιλμ της ενότητας, εχει βραβευτεί για το επίτευγμα σε ολη την τριλογία. Στον ΗΧΟ το “F1”, επανέλαβε αυτό που συνεβη και το 2023 στο “Top Gun: Maverick”, να καταλήγει αγαλματάκι σε αυτή την κατηγορία, κάτι που υποδηλώνει ότι ο σκηνοθέτης Τζόζεφ Κοσίνσκι εξειδικεύεται προς στιγμήν σε έργα όπου ο Ηχος καθισταται πρωταγωνιστής της ταινίας και σταρ των Oscar. H Formula 1 αποδοθηκε ηχητικα με μαεστρικό τρόπο.
Και τέλος, με ένα εφυγε , αν κι είχε προταθεί για 9, η «ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΑ» του ΓΙΟΑΚΙΝ ΤΡΙΕΡ, που χάρισε το πρώτο Oscar ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΑΙΝΙΑΣ στη ΝΟΡΒΗΓΙΑ, στην 7η υποψηφιότητα της χωρας. Η εξελιξη της μπεργκμανικής θεματολογίας προς σύγχρονες κατευθύνσεις, που σαρωσε τα βραβεία της Ευρωπαϊκης Ακαδημίας κατέληξε και με το αγαλματάκι της ΔΙΕΘΝΟΥΣ συμπυκνώνοντας έτσι τις 9 υποψηφιότητες ενός έργου ανθρωποκεντρικού όπου τα πάντα κινούνταν γύρω από σχέσεις. Ένα φιλμ στο οποίο οι Κάνες αρνήθηκαν το «Χρυσό Φοίνικα» κι από εκεί και μετά δεν έμεινε φορέας για φορέας στον Πλανήτη που να μην το βραβεύει ως καλύτερη Διεθνή ή Ξενόγλωσση ή Ευρωπαϊκή Ταινία του Ετους.
Κι εδώ αποχαιρετάμε οσκαρικα το 2026, η συνέχεια στο βιβλίο «Οσκαρ», με τις προσθηκες στην αναθεωρημένη δευτερη έκδοση, στην ωρα της