Ο Λουκίνο Βισκόντι κατέγραψε τη μεγαλύτερη ισως αποτυχία της καριέρας του όταν το 1967 επιχείρησε να μεταφέρει στην οθόνη το περίφημο μυθιστόρημα του Αλμπερ Καμύ, έγχρωμο, και με πρωταγωνιστές τον Μαρτσέλο Μαστροιάνι και την Αννα Καρίνα. Ο Βισκόντι , θες από προσωπικό ενδιαφέρον για το βιβλίο του Καμύ, θες γιατι μπορεί να δέχτηκε πιέσεις και να υπέκυψε σε αυτές-Εργοκεντρικά το συγκεκριμένο δεν μας αφορά, παρα μόνο ως αποτέλεσμα-προσπάθησε να μη χαθεί τίποτε από το βιβλίο. Κατηγορήθηκε μάλιστα όταν βγήκε η ταινία πως έδινε την εντύπωση ότι σαν είχε πετάξει στην άκρη κάποια στιγμή το σεναριο και κινηματογραφούσε απευθείας από το βιβλίο. Βέβαια,αν θελετε την προσωπική μπυ άποψηκατηγορήθηκε λίγο παραπάνω από όσο του άρμοζε, διότι υπήρχανστοιχεια ατμοσφαιρας μέσα από το έγχρωμο, ε/ιχε δώσει αισθητική στο έγχρωμο Αλγέρι, μια αισθητική εσωστρέφειας που δεν ήταν ευκαταφρόνητη.. Τέλος πάντων..

Σχεδόν 50 χρόνια μετά, έρχεται ενας καλοδιαβασμένος και μελετημένος ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΟΖΟΝ ,να ξαναδοκιμάσει τη μεταφορά του συγκεκριμένου βιβλίου, απλά επισήμως, από εκεί που παίρνει τα δικαιώματα, βαζει και τους δικούς του όρους ότι κάποια πράγματα θα πειραχτούν, κάποια επίσης θα αλλάξουν, επί το κινηματογραφικότερον, χωρις να αλλοιωθεί το πνεύμα.

Ο Οζόν πτέυχε ΠΕΡΑ ΓΙΑ ΠΕΡΑ στο εγχείρημα. Καταρχάς, τον έκανε μαυροασπρο και με αυτό τον τροπο έδωσε μια αίσθηση φιλμ-νουαρ, σαν γαλλικής αστυνομικής ταινίας που διαδραματιζεται στο Αλγερι της δεκαετίας ‘ 30 (θα μπορούσε και του ’50), μιας ταινίας πάνω στην αισθητική. Επίσης πρόσθεσε πρόσωπο για να κινηθεί πιο κινηματογραφικά η ιστορία και να λειουργήσουν οι παρεμβάσεις του, όπως της αδελφής του θύματος, , κι έδωσε το βάρος στην εικόνα.  Στην αίσθηση, Κάνοντας αισθητό το Αλγέρι της γαλλικής αποικιοκρατίας. Κι αφηνει και μια αισθηση οικουμενικότητας (που υπάρχει, κατά καποιο τρόπο, και στο βιβλίο του Καμύ, μόνο που εκεί είναι σαν να προφητευεται ενώ εδώ είναι σαν να αφήνει να εννοηθεί , σαν να εξηγεί, για το πως έχασαν οι Γαλλοι την Αλγερία. Διότι ο «Ξένος» του τίτλου, που ο Καμύ τον έχει αισθανθεί ως Γαλλος του Αλγερίου, εδώ δίνει , χωρις κηρυγμα, χωρίς συγκεκριμένα λόγια, αυτό που στην ουσία ήταν οι Γαλλοι στην Αλγερια, απλά δεν ήταν σε θεση να το συνειδητοποιήσουν, να το διανοηθούν.

Ο ήρωας του έργου είναι ένας μοναχικός, περιεργος άνθρωπος, ο οποίος κηδεύει τη μητερα του για το θανατο της οποίας δεν δειχνει καμία θλίψη, άλλοι είναι εκείνοι που την πενθούν. Δεν δείχνει ούτε και καμια φανερή εχθρότητα. Όμως οι προκαταλήψεις του περίγυρου για το ότι δεν έχει εκδηλωσεις πένθους, κάνουν τον μικρόκοσμο καχύποπτο. Μια σειρά γεγονότων, η σχεση με μια κοπέλα, η παρουσία του νταβατζή γείτονα κι η εσωστρεφής ψυχολογια του, θα τον οδηγησουν στο φόνο ενός Αραβα…Μέσα στον εκτυφλωτικό ήλιο, μέσα από συνθήκες θολές.

Μέσα στο μαυρόασπρο, με μια φωτογραφία  του ΜΑΝΟΥΕΛ ΝΤΑΚΟΣ, που προταθηκε και για «Σεζαρ» και στα Ευρωπαάκα τα δικα μας, μας φτιάχνει το κλίμα που εξηγεί σε «εικόνα» τον «Ξένο» του Καμύ. Η φωτογραφία, αν κοιταξει κανείς τις υποψηφιότητες των Ακαδημιών, θα δει ότι παίρνει προβαδισμα έναντι των λοιπών επιμέρους, πλην, φυσικά, των ηθοποιών, για τους οποίους θα μιλήσουμε ξεχωριστα, ως το κυριο ατού της ταινίας, ως το στοιχείο στο οποίο βασίστηκε το περισσότερο ο Οζον για τον δικό του «Ξένο». Στα «Σεζαρ» παίρνει υποψηφιοτητα κι η μουσική της ΦΑΤΙΜΑ ΑΛ ΚΑΝΤΙΡΙ, η μουσική της οποία περισσότερο λειτουργεί ως ήχος, ως ήχος που πλαισιώνει τις εικονες όπως τις δίνει η φωτογραφία, κι αυτος ο ήλιος της Αλγερίας κάτω από τον οποίο θα γίνει το φονικό. Κι η χρήση των τραγουδιών που άλλοτε εργαζονται υπογεια ως αντίστιξη κι άλλοτε ως ερωτική αίσθηση ή ως συναίσθημα που δεν εκδηλώνει ο ήρωας, ο Μερσό.

Στους ηθοποιούς έδωσε επισης ξεχωριστή σημασία ο Οζόν, ο νεαρός ΜΠΕΝΖΑΜΕΝ ΒΟΥΑΖΕΝ, που επιλεχτηκε για το ρόλο του Μερσό, του κεντρικού ήρωα, είναι στην ηλικία που τον έχει κι ο Καμύ, ανταποκρίνεται όμως και στην αισθητική ταινιών του Οζόν με τα ωραία γυμνά ή ημίγυμνα αγορια και με μιά απαλότατη νύξη περι ελκυστικότητας προς τον Αραβα -θυμα, το οποίο είναι υπογραφής Οζόν, όπως υπογραφής -παρέμβασης  Οζόν είναι κι η «σάρκα και οστα» των Αραβων, των Αλγερινων, όπου εδώ δεν είναι πλαίσιο, φιγουρες η χορός αρχαίου δράματος, είναι λαός που συμβάλλει στον τίτλο του έργου για να νιώθει έτσι ο ήρωας.  Αλλωστε, όλη η ταινία του Οζόν διακρίνεται για τον τονισμό του αντιαποικιοκρατικού πνεύματος κι οι όποιες παρεμβάσεις έχουν γίνει προς αυτη την κατευθυνση - στη σημερινή εποχή δεν θα ήταν φρονιμο να μην είναι πιο βεβαιωμένες οι εν λογω καταστάσεις. Ώστε να εχει κι ένα λόγο υπαρξης το τι γίνεται από σημερινούς κι απευθυνεται σε σημερινους θεατές. Ο Βουαζέν ,είναι από τις καλύτερες γαλλικές καινούργιες παρουσιες στα τελευταια χρονια, αυτή η ταινία τον επισημαίνει, ειχε υποψηφιότητα και στα Σεζαρ .Εκείνος, όμως, που κερδσε στα Σεζαρ είναι ο ΠΙΕΡ ΛΟΤΕΝ στο ρόλο του νταβατζή γείτονα. Ο ρόλος του είχε δοσμένη παλέτα κι ο ηθοποιός ζωγράφισε  αντιθέσεις κι αποχρώσεις.