Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Pantimo

«Ο ΠΑΡΑΧΑΡΑΚΤΗΣ» (L ’affaire Bojarski): ΚΛΑΣΙΚΟ ΓΑΛΛΙΚΟ ΣΙΝΕΜΆ

09 Αυγούστου 2026
Κατηγορία Κριτικές
Διαβάστηκε 138 φορές

Εχει όλα τα στοιχεία μιας ωραίας αστυνομικής γαλλικής ταινίας που δεν είναι «αμιγώς» αστυνομική», κρύβει κι άλλα πράγματα.

Τα βασικά στοιχεία της έχουν να κάνουν με θέμα και με ατμόσφαιρα.

Το θέμα είναι παρμένο από τη ζωή, το έχουν πλέον δανειστεί κι οι Γάλλοι από τους Αμερικανους με την αναζήτηση αληθινών ιστοριών και στο τέλος να δείχνουν και τα αληθινά πρόσωπα. Δεν είμαι οπαδός της κίνησης αυτής αλλά το προσπερνώ, δεν θεωρώ ότι η φαντασία για να λειτουργήσει και να γίνει αποδεκτή χρειάζεται στην Τέχνη αποδεικτικά στοιχεία, πάμε παρακάτω

Είναι η ιστορία ενός παραχαράκτη, ο οποίος αναστάτωσε τη Γαλλία στη δεκαετία ’50 εως το 1964 που τον ξεσκέπασαν, ενός παραχαράκτη ο οποίος δεν ήταν ένας απλός απατεώνας, ήταν ένας καλλιτέχνης, καλλιτέχνης αληθινός, ένας επιστήμονας, σπουδαγμένος μηχανικός, που όμως λόγω μεταναστευτικής προέλευσης δεν εύρισκε δουλειά, οι πόρτες ήταν κλειστές. Κατέφυγε στον «εύκολο δρόμο» μόνο που δεν ηταν και τόσο εύκολος για τον καθένα.

Διότι επι 14 χρόνια ξεγελούσε τις Αρχες κι αυτός που τον θαύμασε ήταν ο αστυνόμος που τον δίωκε, σε μια σχέση σαν κι εκείνη στο φιλμ  «Ο φυγάς» ανάμεσα στον Τομυ Λη Τζοουνς και τον Χαρισον Φορντ. Τον δίωκε και συγχρόνως τον αναγνώριζε ως καλλιτέχνη αξίας, μεγάλης ολκής. Τόσο πολύ που τον είχε ψυχολογήσει, ότι δεν το κάνει για τα λεφτά αλλά για την καλλιτεχνική του ικανοποίηση, για αυτό και τον ονόμασαν «Σεζάν των παραχαρακτών». Σεζαν. Στην τελειότητα κι εξομοίωση με το μεγάλο ζωγραφο.

Πάνω σε αυτό στήνεται το σεναριο, η πλοκή, η περιπέτεια, αναλύεται χαρακτήρας αλλά και ζωγραφίζεται πλαίσιο, πλαίσιο ατμόσφαιρας αλλά και κοινωνικής αναφοράς. Σε μια σύζευξη, σε  μια απόλυτη ισορροπία, θα έλεγα. Ατμόσφαιρα και ρυθμός. Ατμόσφαιρα αστυνομικής ταινίας που υιοθετείται από τον σκηνοθέτη ΖΑΝ ΠΩΛ ΣΑΛΟΜΕ, για να μας βάζει στο κλίμα. Ξεκινά από τη συνεργασία με την υπεύθυνη σκηνογραφίας ΦΡΑΝΣΟΥΑΖ ΝΤΥΠΕΡΤΟΥΙ, με επιλογή χρωμάτων και χώρων μεταπολεμικής Γαλλίας, σαν να θυμίζουν αστυνομικές ταινίες της εποχής εκείνης, σκοτεινές αλλά και με κοινωνική αναφορά. Τα σκούρα χρώματα αναλαμβάνουν , ο διευθυντής φωτογραφίας φωτίζει ανάλογα χώρους ,ανθρώπους και πλαστογραφημένα που παίζουν ενεργό ρόλο στην υπόθεση  κι αξίζει ξεχωριστά η αναφορά στο σκηνικό που αναπαριστά το εργαστήρι δημιουργίας πλαστών χαρτονομισμάτων. Κι από την άλλη έχουμε το ρυθμό, ο οποίο είναι ένα άριστα αφήγησης του σκηνοθέτη Ζαν Πωλ Σαλομέ, που δεν  ξέρουμε κατά πόσο μπαίνουν στην αριστευση κι οι δυο μοντέζ ή είναι καθαρα σκηνοθετική, αφηγηματική αξία. Είναι πολύ συγκριμένη η πλεύση του σκηνοθετη στην παρακολούθηση είδους, κι εδώ φυσικά είναι το «νουάρ». Θα περιμένω τα «Σεζαρ» να δω αν εχουν μερτικό οι δυο μοντέζ η αν όλο αυτό είναι της αφηγηματικής αξίας του σκηνοθέτη, αν το μοντάζ έχει επικουρικό ρόλο, τελεί υπό συγκεκριμένη σκηνοθετική οδηγία.

Στους ηθοποιούς Χμ!! Γράφτηκαν εξω, και μεταφέρθηκαν κι αλλαχού, και υιοθετήθηκαν από την ευκολία της αγνοιας περί του πρωταγωνιστή ΡΕΝΤΑ’ ΚΑΤΕΜΠ’. Ότι δεν μοιάζει για Πολωνό όπως είναι ο ήρωας κι ότι του φαίνεται ότι κατάγεται από το Μαγκρέμπ. Ο πατέρας του ηθοποιού είναι Αλγερινός, η μητέρα Γαλλίδα κανονική, ο ίδιος γεννημένος στη Γαλλία αλλά πάμε στα περι χαρακτηριστικών.Επειδή τελευταίως τα πολλά κοινωνικά δίκτυα δίνουν βήμα στον καθενα να καταθέτει δημοσίως  την..άγνοια του και να δηλώνει και δική του διανομή (όπως εκαναν κάποιοι με την ¨Οδύσσεια), επειδή δεν ξερουν το ζητουμενο της διανομής. Ότι δεν είναι απλώς καταρτιση θιάσου ονοματων αλλά ότι η διανομή υπηρετει κι εξυπηρετεί συγκεκριμμένη σκηνοθεσία.

Είχα παρακολουθήσει ένα σχετικό μάθημα του ΣΥΝΤΝΕΫ ΠΟΛΛΑΚ, σε εκείνα τα αξέχαστα χρόνια μου, ο οποίος είχε μιλήσει για την επιλογή του Ρόμπερτ Ρέντφορντ στο «Πέρα από την Αφρική» και στην κριτική που είχε δεχτεί από κάποιους (όχι του επαγγέλματος ούτε της Τέχνης του αλλά των δημοσιευμάτων) ότι δεν μοιάζει για..Εγγλέζος. Ειχε πει ο Πολλακ επι λέξει σε εκείνη το «μάθημα»: Ότι ζητούμενο της ταινίας άρα και της σκηνοθεσίας του δεν ήταν η αγγλική πιστότητα του συμπρωταγωνιστή, σε ένα έργο που δεν είναι ακραιφνώς «εγγλεζικο», αλλα με ηρωίδα Δανεζα που την παίζει Αμερικανίδα , με αντεραστή Αυστριακό και περιβάλλον η αποικιακή Κένυα. Το έργο ήταν η ιστορία μιας γυναίκας  που αγαπησε μια χωρα  και συνέβαλε σε αυτό κι ο έρωτας που την αναστατωσε, άρα ο συμπρωταγωνιστής κι αυτος που θα την αναστατωνε θα έπρεπε να είναι καποιος ηθοποιός, που  μόλις να αγγίζει  τη σύμβαση   και κυριο ζητούμενο να μπορεί να «κινήσει» την ερωτική ιστορία. Καλύτερος από τον Ρνετφορντ, κατά τον ¨Πολλακ , δεν υπήρχε για να αναλάβει αυτή την αποστολή. Καλύτερος λοιπόν κι από τον  Ρεντά Κατέμπ, δε υπαρχει ώστε με τα κοντινα πλάνα που θα του κάνει ο διεθυντης φωτογραφιας για λογαριασμό του σκηνοθέτη, ό ίδιος διευθυντής φωτογραφίας που θα κάνει πλανα και στα πλαστα χαρτονομίσματα που είναι τα «παιδια» αυτού του ανθρωπου και τον καθιστούν  στον εαυτο του περήφανο και τον θαυμαζουν ακόμα κι οι διωκτες…Αυτή την έκφραση που περιλαμβάνει πόνο για το ότι αναγκάζεται ως περιθωριοποιημένος αλλά και με ανάμεικτη ικανοποίηση για το αποτελεσμα, καθως και τις σχεσεις που περνούν γύρω του κι επηρεαζονται από τις συνθήκες κι ο σκηνοθέτης τις θελει με κοντινά, δι αυτού του τροπου θα τις αποδώσει, ο Κατέμπ κρίθηκε ως ο καταλληλότερος. Τωρα αν έμοιαζε περισσότερο με Μαγκρεμπ και λιγότερο με Πολωνό, έτσι κι αλλιώς στη Γαλλία παίζεται το δράμα, όχι στην Πολωνία και μεταναστευτική επισήμανση πρεπει να εχει. Ξερετε, από το σινεμά, εμείς που δεν το κάνουμε, μαθαίνουμε από αυτό, βλέποντας τι κάνουν στις ταινίες του.. Και πως τις κάνουν.   Δεν του πουλάμε εξυπνάδα υποδείξεων που πηγάζει από την άγνοια  ή την ημιμάθεια. Παρακολουθούμε και μαθαίνουμε. !! Αν ο σκηνοθέτης, είχε σκηνές στην Πολωνία κι έβαζε τον Κατέμπ να παριστάνει τον Πολωνό επι πολωνικού εδάφυς, εκεί ναι, εκεί θα είχαμε θέμα.Για τον απλούστατο λόγο ότι δεν θα λειτουργούσε πουθενά η σύμβαση κι όλα θα ηταν εκτεθειμένα, στον αέρα.

Αξιοι επισήμανσης η ΣΑΡΑ ΖΙΡΟΝΤΟ για το συντονισμό στο παιξιμο της ως παρτενερ (παίζει τη συζυγο) ο ΠΙΕΡ ΛΟΤΕΝ, που τον είδαμε ως νταβατζή στον «Ξένο» του Οζον που του χάρισε «Σεζαρ» β ρόλου κι εδώ να είναι ο κουνιάδος συνεργάτης (πιο «σβησμένος» εδώ, ε; χμ..διότι πέφτει αλλού το βαρος κι εδώ τον έχουν για να συνδράμει υποβοηθητικά στο σύνολο)  και βεβαιότατα ο ΜΠΑΣΤΙΕΝ ΜΠΟΥΙΓΙΟΝ για το πόσο τρυφερά παίζει τον διώκτη του ήρωα. Απίθανες παύσεις.. Εκείνη η πρώτη συνάντηση τους στο μπαρ του ξενοδοχείου!!!!!!

 

Pantimo

Τελευταία άρθρα από τον/την Pantimo