Το μάθημα προέρχεται από τον Κουέντιν Ταραντίνο και τις δυο σκηνογράφους του, την ΜΠΑΡΜΠΑΡΑ ΛΙΝΓΚ που απεβίωσε πρόσφατα, και τη ΝΑΝΣΥ ΧΑΙΙΓΚ, οι οποίες είχαν πάρει τότε το Oscar

Κι η γαλλική ταινία του ιδίου μαθήματος, παίρνει ακριβως το ίδιο βραβείο στα γαλλικά «Σεζαρ», της σκηνογραφικης-καλλιτεχνικής διεύθυνσης, που υπογράφει κι εδώ γυναίκα, η Βελγιδα ΚΑΤΡΙΝ ΚΟΣΜΕ.

Κι οι δυο ταινίες είναι ΜΕΛΕΤΗ πάνω στη Σκηνογραφικη παρέμβαση στο ρεαλισμό, κυρίως σε τόπο, όπου του αλλάζεις ηλικία.

Στον Ταραντίνο ήταν το Χόλυγουντ του 1969, στο «αγνωστο της Μεγαλης αψιφδας» είναι το Παρίσι της δεκαετίας 80. Και σε αυτό το φιλμ θα σταθούμε

Οπου η Κινηματογραφική Ακαδημία της Γαλλίας σταθηκε πάνω σε αυτό: Στη «σιωπηλη» μετατροπή του Παρισιου του Σήμερα, σε Παρίσι του 1982…κι ολης σχεδόν της δεκαετίας εκείνης.

Με παρεμβατικές λεπτομέρεες στην ανασύνθεση αλλά και μεσα από ένα στόχο που εκπορευόταν από τη σκηνοθεσία, η οποία με τη σειρα της εκπορευόταν  από το ΣΕΝΑΡΙΟ, το οποίο αφορα στη δημιουργία της τεραστιας αψιδας της Ντεφανς, που απασχόλησε το Παρίσι και τη Γαλλία στη δεκαετία ’80 και τον Πρόεδρο Μιτεραν προσωπικά. Διότι ο Μιτεραν ενεκρινε το έργο, παρα τις αντιρρησεις κάποιων και κυρίως του γεγονότος ότι αυτός που «πλειοψήφησε» και πήρε την έγκριση, ήταν ένας αγνωστος Δανός αρχιτεκτονας, δεν τον ηξερε κανείς, σχεδόν σαν μην είχε υπάρξει ποτέ.

Και μεσα από την υποθεση, περιγραφει αναλυτικα και τον χαρακτηρα του, τις «ψυχολογικες περιοχές» του, όπως λένε όταν διδάσκουν ηθοποιούς σε κάποιες Μεγαλες Σχολές,  κι ο σκηνοθετης, που είναι σεναριογραφος, ο ΣΤΕΦΑΝ ΝΤΕΜΠΟΥΣΤΙΕ, ξεκινά από το ποιος είναι ο ‘ηρωας. Από το «who», περνάμε στο «what», στο τι κάνει,   κι επομενο σταδιο  είναι το «where» (και το «when», προχωρώντας…….)

Είναι ένα μαθημα του ΦΡΑΝΣΙΣ ΦΟΡΝΤ ΚΟΠΟΛΑ που είχα παρακολουθήσει τότε , στα αγαπημένα χρόνια, όπου είχε μπροστα του ένα μπουκάλι νερό «Evian». Και το χρησιμοποιησε ως παραδειγμα για το πως ξεκιναμε μια ταινία. «Evian». Θα βρουμε και θα πουμε την ιστορία του κυρίου αυτού. Τι κάνει; Παραγει νερό. Ποια η σχεση με το νερο; Γιατι το παραγει; Δεν είναι θειο αγαθό; Πότε και που αποφασισε να ασχοληθεί…κι έτσι αρχίζει και δομείται η ιστορία. Συγχρόνως με βαση αυτά τα στοιχεία, καθως το κανουμε ταινία, πρεπει να εχουμε και όψη αναλογη του προϊοντος που παραγει ο κυριος αυτος μια και θα ασχοληθούμε με τον ίδιο σε συναρτηση με το προϊόν του

Ετσι κι εδώ, ο Στεφαν Ντεμπουστιέ, θα πει την ιστορία αυτού του αρχιτεκτονα. Ο οποίος είναι Δανός. Αρα κουβαλαει τη δανεζικη κουλτουρα. Την αισθητική αλλά και ποιο είναι το έργο του. Και τα προτεσταντικά του…Κι ερχεται να αναλαβει αρχιτεκτονικό  πόνημα μεγατονων για το σύγχρονο Παρίσι.. Αρα, η σκηνογραφία, οι χωροι, τα σχήματα, οφείλουν να παιξουν πρωταγωνιστικο ρόλο, να είναι αυτά που θα δωσουν την όψη. Μια και το σκηνικό πρεπει να είναι προέκταση του ηρωα.

Ποιο σκηνικό; Εδώ σκηνικό είναι όλο το Παρίσι..Οπως και στου Ταραντίνο ήταν όλο το Λος Αντζελες. Ένα Παρισι συγκεκριμένης δεκαετίας. Το οποίο πρεπει να δουμε από τη μερια του ήρωα που ερχεται να παρεμβει…Η σκηνογραφος αναλαμβανει να μας μεταφερει ατμοσφαιρα και όψη τετοιου Παρισιού, της αρχιτεκτονικής. Όλα είναι επιλεγμένα σε αυτή τη διαταξη κι οι λεπτομερειακές παρεμβάσεις πρεπει να είναι απολύτως σχετιζόμενες.

Πως παρεμβαινεις σε μια πολη ζωντανή, και την γερνας κατά 45 χρόνια, όχι όμως ως γρια αλλά ως τότε νέα…

ΚΙ επιπλέον οι αρχιτεκτονικές κατασκευες που προτείνονται, που ετοιμάζονται; κι εδω το σκηνικό θα χρειαστεί τη βοήθεια των οπτικών εφφε αλλά με ένα τρόπο ώστε ουτε αυτά να φαίνονται, καθως θα δειχνουν το τεραστιο εργοταξιο σε ένα ζωντανό, κι όχι «στουντιακό» Παρισι…… ΚΙ εδώ , πάμε σε έναν άλλο κινηματογραφικό συγγενή, κι είναι ο Κρίστοφερ Νόλαν με το «ΤΕΝΕΤ» και τη σχέση οπτικων εφφε και σκηνικων. Εκεί που το εφφε έρχεται , με τον τρόπο του, να ενισχύει την ψευδαίσθηση της πραγματικότητας, κι όχι να αντικαταστησει το πραγματικό. Το εφφε δηλαδη στην υπηρεσια του ρεαλισμού. Γίνεται κι αυτό!!!

Αυτό το αναλογο του Νόλαν στη σχέση του σκηνικού με το οπτικό εφφέ κάνει στον «Αγνωστο της Μεγαλης Αψιδας» ο Στεφαν Ντεμπουστιέ με τη Βελγίδα σκηνογραφο του, την Κοσμέ. ΚΙ η εξελιξη του ηρωα κι η καθετη πτωση του που ακολουθεί, παρακολουθούνται σκηνογραφικά κι αποθεωνονται δι αυτού του τρόπου.. Οι τελευταιες σκηνες είναι συγκλονιστικές, το συναίσθημα ως σκηνογραφική παρεμβαση με το μοναχικό σκύλο που περιδιαβαίνει τρεχάλα,  το αρχιτεκτονημα..

Δεν θα επεκταθω περισσότερο, διοτι δεν θα ηθελα να ξεφυγω από τον αρχικό σκοπό, να μεταφερω εδώ ένα μάθημα που διδαχτηκα πάνω στην κινηματογραφική έννοια της Σκηνογραφιας, που δεν είναι υποχρεωτικό να πρόκειται αποκλειστικα για πολυσυνθετες κατασκευές όταν μιλάμε για κινηματογραφική σκηνογραφία..

Παρόλο ότι έχω να πω και κάποια πραγματα περί ηθοποιίας, κυριως των β ρόλων αλλά θα το αφησω για άλλη φορά, θα σταθω μόνο σε ένα και θα κλεισω με αυτό , με την απεικονιση του Προεδρου Μιτεραν. Δεν νομίζω ότι θα τολμούσε Ελληνας συναδελφος του Ντεμπουστιέ να απεικονίσει σε ταινία τον Ανδρεα Παπανδρεου. Το εξ αγνοιας κραξιμο θα ακουγόταν στα περατα των θαλασσων. Κυρίως όταν δουν στην περείπωση του ΜΙΣΕΛ ΦΟ, όχι μόνο το πως απεικονίζεται ο Μιτεράν, με έναν πανεξυπνο εξισορροπιστικό τρόπο που τον δικαιωνει για την εξυπναδα του, αλλά το ΠΟΣΟΣ ΔΕΝ ΤΟΥ ΜΟΙΑΖΕΙ ο ηθοποιός .Εδω ακόμα θα ελεγαν για την ανομοιοτητα της εμφάνισης, θα έκραζαν, θα κορόιδεααν, θα περιγελούσαν. Μόνο που το θεμα της ομοιοτητας εχει κατακυρωθεί από το 2005, επισήμως από την Ακαδημία  ΚΙνηματογραφου όταν εδωσαν το Oscar στην ΚΕΗΤ ΜΠΛΑΝΣΕΤ ως «ΚάθρηνΧέπομπορν» στο «Aviator» του Σκορσεζε, που δεν της έμοιαζε καθόλου. Ναι, διοτι εκείνη η αποφαση επικροτουσε την επιλογη Σκορσεζε, στο ότι εδώ η «Κάθρην Χέπμπορν» είναι ΡΟΛΟΣ και ζητούμενο δεν είναι αν της μοιάζει αλλα αν η ηθοποιός την επαιξε στο πνευμα της ταινίας του σκηνοθέτη και μας αφηνει την εντύπωση ότι θα μπορούσε να είναι κι έτσι.. Από τοτε το θεμα «ομοιοτητα»  θεωρείται , τουλάχιστον στο παγκόσμιο σινεμά, ζήτημα λυμένο και ληγμένο. Εχει ενδιαφερον εδώ και το πως αυτο το μαθημα της Ακαδημίας με την Μπλάνσετ-Χέπμπορν, το βλέπουν και το υιοθετούν κι οι Γαλλοι κι εδώ δεν προκειται για μια διασημη Γαλλίδα ηθοποιό αλλά για έναν από τους πιο εμβληματικούς Προεδρους της χωρας.