Όχι!! Η επιρροή θα ήταν και ΕΙΝΑΙ , τουλάχιστον στη δική μου κριτική αντίληψη κι όπως έχω παρακολουθήσει το σινεμά απολαμβάνοντας και διδασκόμενος. Κι εδώ , στα περί επιρροής, θα κάναμε τη δουλειά και τη μελέτη.
Διότι οι ομοιότητες των δύο ταινιών είναι ορατές.
Κι η Λυν Ράμσεϋ στο είδος σινεμα που κάνει, είναι λογικό να εχει θαυμάσει τη συγκεκριμένη ταινία του Κασαβέτη, η οποία έφτασε να προταθεί μέχρι τα Oscar, όχι μόνο για την ηθοποιία της Ρόουλαντς αλλά κι ο ίδιος για τη σκηνοθεσία, για την αποθέωση του προσωπικού του μινιμαλισμού. Δίπλα στο «Νονό μερος β», το «Chinatown», το «Λένυ ο βρωμόστομος» και τη γαλλική οσκαρουχα ξενόγλωσση του προηγούμενου χρόνου «Αμερικάνικη νύχτα» του Φρανσουά Τρυφφώ, πέμπτη επιλογή και κλείσιμο 5άδας δηλωνόταν κι οριζόταν η σκηνοθεσία του Κασαβέτη σε εκείνο το φιλμ, κάτι εντελώς διαφορετικό από τα άλλα τέσσερα. Τί είναι όμως η σκηνοθεσία;
Το έργο αυτό εχει επηρεάσει ανθρώπους που δουλεύουν στο ανεξάρτητο, αμερικάνικο και παγκόσμιο. Κι εδώ είναι μια γυναίκα. Και μαλιστα Σκωτσεζα. Η Λυν Ράμσευ. Από τη Γλασκώβη. Και κάνει αυτό το «κασαβετέικο». Την περίπτωση μιας γυναίκας, παντρεμένης, που ο αντρας της την αγαπάει, έχουν και παιδάκι αλλά εκείνη δεν ικανοποιείται από όλο αυτό, σταδιακά οδηγείται στην τρέλα, αφήνεται η ίδια να οδηγηθεί, σαν να μην ηξερε ποτέ της τι ακριβώς ήθελε.
Ούτε η ταινία του Κασαβέτη ούτε η μαθητεία της Ράμσεϋ στέκονται πολύ στα αίτια και τα αιτιατά. Οϋτε εκείνος έκανε ταινία σεναρίου, το σεναριο ήταν μαλλον αδύναμο σημείο της ταινίας του, ούτε η Ράμσεϋ δείχνει ότι πιάστηκε από την υπόθεση και ότι στο δικό της έργο ήθελε να την ολοκληρώσει, να την συμπληρώσει. Με τίποτα δεν θελησε ούτε η Ραμσεϋ να κάνει ταινία σεναρίου, αν κι εδώ το σεναριο, ίσως επειδή εχει αλλάξει κι η εποχή κι οι σπουδ΄ς οι κινηματογραφικές είναι διαφορετικές, ξεκινούν δηλαδή με βαση το σενάριο,, έχει κάποια πιο επεξηγηματικά στοιχεία από το φιλμ του Κασαβέτη.
Τονίζω για να μην παρεξηγηθώ ότι δεν πρόκειται για remake κι η αναλυση που κάνω δεν είναι ενός remake αλλά μιας επιρροής.
Η διαφορά που εκείνο ακούστηκε και τούτο εδώ παραπαίει, αν και παίρνει σποραδικά κάποιες μίνι αναγνωρίσεις, είναι η «Σχολή». Εδώ δεν συγκεκριμενοποιείται η «Σχολή» ώστε να αντιμετωπιστεί όλο αυτό, ως έργο και πράξη μιας «σχολής», κάτι που στον Κασαβέτη γινόταν ταυτότητα και μέσα από τη «σχολή». Γινόταν ταυτότητα ο μινιμαλισμός, ο αυτοσχεδιασμός κυρίως της Τζένα Ρόουλαντς κι αυτό που στην ουσία ήταν η σκηνοθεσία του Κασαβετη, για την οποια υπήρχαν θαυμαστές, υπηρχαν όμως κι αντιρρησίες κατά πόσο ήταν μεγάλη σκηνοθεσία, η σκηνοθεσία που ήταν το πρόσωπο της Ρόουλαντς. Η κάμερα στοργικα ήταν καρφωμένη πάνω της, πολλές φορές και θυμωμένα πάνω στην εντολή της κι αυτό που παρακολουθούσαν και κατέγραφαν ήταν ο μινιμαλισμός του σκηνοθέτη και το πρόσωπο της πρωταγωνίστριας στο πως χειριζονται την περίπτωση (Κι όχι την ιστορία), μιας γυναίκας που σταδιακά παρανοεί.
Εδώ δεν υπάρχει η «Σχολή» οπότε μπερδεύει το ζητούμενο. Ωστόσο, μεσα από τον τρόπο της αφήγησης , το έργο δεν γίνεται αδιάφορο. Φυσικά κι εδώ στην πρωταγωνίστρια εδράζεται κι η ΤΖΕΝΙΦΕΡ ΛΩΡΕΝΣ είναι πραγματικά μια σπουδαία ηθοποιός. Ωστόσο αυτό που φαίνεται είναι ότι βαδίζει βάσει σεναριου άρα αρχίζουν και κάποιες σεναριακές ενστάσεις περί σεναριακής τελειότητας παρόλο ότι το φιλμ ενδιαφέρεται να πιάσει περισσότερο τον ψυχισμό της ηρωίδας παρα να πεί την ιστορία της. Η όποια ιστορία της θα γίνει αντιληπτή μόνο μέσω αυτού του ψυχισμού. Και το γεγονός ότι η Ράμσεϋ δεν είναι ανόητη, δεν ήρθε να μιμηθει, φαίνεται από το πως χειρίζεται τον ψυχισμό της ηρωίδας που είναι νευρωτική κι αλλοπαρμένη αλλά συγχρόνως ευαίσθητη και τρυφερή μα και δυνατή και μαχιμη, και σίγουρα με απρόβλεπτα ξεσπάσματα , που την καθιστούν ενίοτε κι απειλητική και σίγουρα δεν την παιζει η Λόρενς ως μια αδύναμη. Στο χειρισμό του ψυχισμού της, η Ράμσευ βάζει στοιχεία σεναριακών σπουδων των τελευταίων δεκαετιών, βαζει πρόσωπα που τους δίνει σαρκα και οστα το μυαλό της ηρωίδας αν είναι της φαντασίας, της πραγματικότητας, ή της επιθυμίας…Αυτοί είναι σεναριακοί χειρισμοί του ψυχισμού, κι η σκηνοθέτης Ραμσεϋ τους δίνει βαρυτητα με το να προσλαμβάνει καλούς ηθοποιούς για να δυναμωνουν αυτούς τους ρόλου, ώστε στην τελική, στην ουσία δηλαδή, να δυναμώνουν την κεντρική ηρωίδα. Και κατεπέκταση και το παίξιμο. Η ΣΙΣΣΥ ΣΠΕΗΣΕΚ για παραδειγμα ως πεθερά της Λόρενς, ναι, είναι ένας ωραίος supporting ρολος που συμβάλει στον δια του σεναρίου, έστω κι απαλα, ψυχισμό. Ο ΝΙΚ ΝΟΛΤΕ σε μικρή εμφανιση ναι δίνει κύρος. Ο ΛΑΚΙΘ ΣΤΑΝΦΙΛΝΤ είναι εξαιρετικός στη ρεαλιστική απόδοση μιας αμαρτίας, ενός πόθου, που πιθανόν παράγει το μυαλό. Και βεβαια, ο ΡΟΜΠΕΡΤ ΠΑΤΙΣΟΝ στέκει ανταξιος παρτενερ ης Λόρενς, απλά το έργο δεν είναι δικό του. Όπως δεν ήταν και του Πήτερ Φώλκ αλλωστε, στο «κράτος Κασσαβετης». Ναι, αυτό το έργο από τη μοιρα του είναι έργο της γυναίκας.
ΚΙ ως σύνολο, έχει περιθώρια ανεύρεσης στοιχείων ελκυστικών, εχει όμως και περιθώρια απόρριψης. Ειδικά, αν ακολουθήσουμε τις σεναριακές…. συντεταγμένες
Αν κι αμερικάνικο, λόγω Βρετανής σκηνοθέτη και δεν ξέρω τι άλλων Ευρωπαίων εμπλεγμένων, το φιλμ το είχαμε στην Ευρωπαϊκη Ακαδημία, ως τους ημιτελικούς. Για τον τελικό της 17ης Ιανουαρίου 2026 δεν διαγωνίζεται, δεν πέρασε- με μόνη εξαίρεση το ΜΟΝΤΑΖ, που μπήκε στην 3άδα από τους Μοντέρ της Ακαδημίας και το υπογράφει ο Γερμανός μοντέρ ΤΟΝΙ ΦΡΟΣΚΑΜΕΡ, που είναι συνυποψήφιος με τον Γιώργο Μαυροψαρίδη από τη "Βουγονία". Την Τζένιφερ Λόρενς, πάλι, που δεν είχε δικαίωμα συμμετοχής στα ευρωπαϊκά λόγω μη ευρωπαϊκής υπηκοότητας, την προωθούν μεσω των Χρυσων Σφαιρών -εκεί ευνοούν οι διπλές 5άδες για κωμωδία και δράμα, θα φανεί από το Σωματείο Ηθοποιών πως βαδίζει η μοιρα της, πάντως η μάχη ως προς την Τζένιφερ Λόρενς δεν εχει κριθεί, έχει τα προσόντα παρουσίας στην οσκαρική 5άδα.