Ξεκινώ από τα θετικά, και θετικό είναι το σύνολο, πλην του επίμαχου για αυτό και είδα την ταινία δυο φορές, ακριβως επειδή την πρώτη κάτι δεν μου πήγαινε σωστα, την δευτερη το ξεκαθάρισα, είδα κι απολαυσα όλα τα θετικά της αλλά βρήκα και τον αίτιο.
Με τη σειρά λοιπόν.
Είναι μια ευχάριστη έκπληξη αυτή η ταινία, κάνει αλλιώτικη, δεν είναι πολύ χαρακτηριστικά ισπανική αλλά το θέμα της κι η διάθεση της είναι της απόλυτης καθολικότητας.
Ενας πατέρας Ισπανός, μεσόκοπος, μαζί με τον μικρό γιό του, αναζητούν την κόρη που εξαφανίστηκε σε ένα ρέιβ πάρτυ στην έρημο του Μαρόκου. Ο σκηνοθέτης ΟΛΙΒΕΡ ΛΑΣΕ, με μαεστρία μας μπάζει στο χώρο, στα ιδιαίτερα του, στην έκθεση του θέματος που έρχεται σε απολυτη αρμονία με το σκηνικό κι όλο μαζί κινηματογραφικά οδηγεί σε μια σύνθεση ολοζώντανη, ενδιαφέρουσα ,ερεθιστική ταινία και κατασταση. Ερχονται στο χώρο, συναντούν ανθρωπους που συμμετείχαν στο πάρτυ και τους φαίνονται-βασικά του πατερα-κάπως παράταιροι, ρωτα και ξαναρωτα για την κορη, έναν προς ένα, τον ιντριγκαρουν και τον ήρωα αυτές οι διαφορετικότητες καθως προσπαθεί να καταλάβει, να ενσωματωθεί, να πάρει μέρος στην αντίληψη περί αυτού του πάρτυ και του χωρου που το «φιλοξενησε» και της εξαφανισης της κόρης χωρις σημεία ζωής..Και στη συνέχεια, πρεπει να φύγουν, οι Αρχές τους σπρώχνουν προς άλλα μερη, τους αναγκάζουν να φύγουν από εκεί, σαν ένα παράταιρο καραβάνι, σαν ένα «τσιγγαναριό», με κάτι περίεργα βανάκια και τροχόσπιτα ξεκινούν τη μεγαλη κουρσα μέσα στην ερημο κι ο πατέρας, φορτικός στην αρχή, κατανοητός στη συνέχεια, συναισθηματική η ανταπόκριση των άλλων που συμμετείχαν στο παρτυ και παραμένουν στην περιπλάνηση ανα την έρημο, αποδύονται σε ένα οδοιπορικό ,που τους φερνει σε επαφή..
Κινηματογραφικά, όλο αυτό, ο Γαλικιανός σκηνοθέτης ΟΛΙΒΕΡ ΛΑΣΕ, το έχει υπηρετήσει με έμπνευση, με ταλέντο, με σαφεστατη ικανότητα στην κινηματογραφική διαχείριση καταστάσεων. Το ότι πήρε τα πέντε επι μέρους βραβεία στην Ευρωπαϊκή Ακαδημία, δείχνουν πως ορίστηκε το επίτευγμα. Και το πως βρέθηκε υποψήφιο στο Oscar για τη Διεθνή Ταινία, συνοδευόμενος από τα επι μέρους ευρωπαϊκα βραβεια, με τον ΗΧΟ, το δείχνουν. Τι δείχνουν; Τι είδους σκηνοθεσία ο Λάσε υιοθέτησε, μια σκηνοθεσια που ασύνειδα ίσως θα μπορούσε να εχει φωλιάσει μεσα του από το «Mad Max: Ο δρόμος της οργής», το «Fury Road» του 2015, με το κινούμενο σκηνικό, σε χεβιμεταλάδικο πλαίσιο εκεί-σε τελευτουρικό εδώ όπου τα πάντα τελουν εν κινήσει , είναι ζητούμενο του έργου και κατεπεκταση της σκηνοθεσίας αυτή η κινηση, είναι η κάμερα που καταγραφει μετακινήσεις, είναι το μοντάζ που ακολουθεί το ρυθμό των μετακινήσεων, είναι το κινούμενο σκηνικό, όπου σκηνικό εί αι τα οχήματα με τον όποιο διακοσμο τους κι η ερημος ως διακριτικό πλαίσιο, καθως και με τη σεναριακη ταυτότητα των εκαστοτε συμμετεχόντων, είναι η μουσική που εναποτίθεται στον Ηχο και τον ανυψώνει, τον ανψωνει σε τι; Στο ότι ο Ηχος έχει αναλάβει την προαγωγή της ταυτότητα της ταινίας, του μεταφυσικού και συμβολικού νοήματος της, του τίτλου της, που είναι αραβική λέξη το «Sirat» και σημαίνει «μονοπάτι» κι αυτά μας τα εξηγεί η ταινία στον πρόλογο της. Και το συγκεκριμένο «μονοπάτι» είναι συμβολικό και μεταφυσικό, έχει να κάνει με το σημείο όπου διαχωρίζονται το Εδώ με το Πέραν ή το Υπερ-πέραν, όλα αυτα που η κινηση της κάμερας, ο ρυθμός του μοντάζ, τα υλικά του ήχου με τη μουσικη να αναμειγνύει τελετουργικά μοτίβα αλλά και πολύ «ηλεκτρονική» αντίληψη, όλα αυτά, δίνουν στη γραμμη της ταινίας ένα ύφος τελετουργικό.
Από αυτή την άποψη η ταινία συναρπάζει και γοετευει αλλά και ιντριγκάρει διότι μας βάζει διαρκώς στην αγωνία, καθώς καθ’ οδόν, συμβαίνουν και διαφορα μοιραια και δραματικά περιστατικά στους διάφορους συμμετεχοντας κι επιβαίνοντες. Η έρημος του ρέιβ παρτυ και της μετακινούμενης προεκτασης του εχει μεταβληθεί σε σεληνιακό τοπίο ψυχής.
Κι ο ΣΕΡΧΙ ΛΟΠΕΖ παιζει εξαιρετικά κι αφοπλιστικότατα την αγωνία του πατέρα που ψάχνει κι ακολουθεί κι ο μικρος που κάνει το γιό. Και συμβάλει όλη εξαιρετική διανομή, όπου εδώ κάνουν πραγματικά παιχνίδι οι casting directors για λογαριασμό του σκηνοθέτη, ή μαλλον ΤΗΣ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ!!!!Οι φάτσες κι οι ρόλοι κατεπέκταση ερχονται κι ολοκληρώνουν αυτό το τοπιο ψυχής, αυτού του ιδιότυπου ρέιβ παρτυ εν κινήσει και εν αναζητήσει…..
Και τωρα πάμ εστο “spoiler”. Το έργο την πατάει εκει που την πάτησε και το «Τρεις πινακίδες έξω από το Εμπινγκ στο Μισούρι», παρόλο ότι εκείνο είχε εξαιρετικό σενάριο, υψιστης αναλυσης χαρακτηρων εξου κι είχε καταλήξει «Εργο Ερμηνειών». Παραβίαζε όμως ένα βασικό κανόνα, τον κανόνα της κάθαρσης, με την έννοια της ολοκλήρωσης. Δεν είναι δυνατον επι δυομιση ώρες να ερευνας ένα φόνο και να κάνεις άνω κατω την πόλη αλλά στον τελος να μην πληροφορείς τους θεατές για το ποιος έκανε το φόνο. Ετσι κι εδώ, κι ακόμα πιο ζόρικα διοτι το σεναριο από πλευρας χαρακτηρων δεν βρίσκεται στο επίπεδο των «τριών πινακίδων»…Δεν γίνεται, δεν το επιτρέπει ο αριστοτελικός κανόνας, είναι παραβαση νόμου με υψηλή ποινή, να βλεπουμε ολο αυτό το υπεροχα σκηνοθετημένο περιβάλλον, αυτό το τοπίο , αυτά τα υλικά, για να ζησουμε την αγωνία ενός πατέρα που ψάχνει να μαθει τι απέγινε η κορη του, που καθοδόν θα ζήσει κι αλλα δραματα, είτα άμεσα είτε εμμεσα , και το δραμα να καταληγει σε κορύφωση αλλά να ξεχνάει για ποιο λόγο ξεκίνησε: Τι απεγινε εκείνη η κόρη για την οποια φαγαμε δύο ωρς και κατι από τη ζωή μας, ήρθαμε σε επαφή με την ομάδα της, με τον πατέρα που έρεψε από τον αγωνία και με τον μικρό αδελφό κι είδαμε κι άλλα δραματα να τους συμβαίνουν…Όλα αυτά, γιατί τα είδαμε; Ετσι όπως κλείνει η ταινία είναι σαν να χάθηκε το ζητούμενο.
ΚΙ επειδή κυκλοφορεί από κάποιους που νο,ιζουν ότι …auter-οφέρνουν και λένε κατά καιρούς ότι «ευτυχώς που δεν είχε φινάλε» ή «δεν έπρεπε να έχει φινάλε».. έχω να πληροφορήσω ότι ΦΙΝΑΛΕ ΥΠΟΧΡΕΟΥΤΑΙ ΝΑ ΧΕΙ ΚΑΘΕ ΕΡΓΟ. Αν είναι δικαιωμα του δημιουργού -ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ!!!!!- να θέλει να μη βρεθεί ο δολοφόνος στο τέλος ή να μη μας πει τι απέγινε αυτή η κόρη για την οποία ζησαμε όλο αυτό το δράμα, βεβαιως και ναι, βεβαίως και είναι δικαίωμα, όχι μόνο προσωπικό αλλά και καλλιτεχνικό, ΥΠΟ ΜΙΑ, ΟΜΩΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ: Ότι θα είναι έτσι γραμμένο το σενάριο ώστε τα εμποδια που θα μπαίνουν στους ηρωες να είναι εμπόδια που δεν τους οδηγουν σε αποκαλύψη , που τους οδηγούν κάπου αλλού κι όχι εμποδια που ανεβάζουν την περιέργεια για το χαμένο κορίτσι.
Στο συγκεκριμένο σεναριο, υπάρχει ένα στοιχείο που θα μπορούσε να λειτουργησει και δικαιλογητικά, αν είχε μια ολοκλήρωση από μεριάς πατέρα..Δεν θα κάνωκι άλλο «spoiler», θα σταματησω εδώ. ‘Η μάλλον , θα δωσω ένα βοήθημα. Τομυστικό βρ΄σκεται στο περιεχόμενο και τη λεξη του τίτλου. Αλλά κι εδώ δεν θα δόθηκαν επαρκή κλειδιά
Στο συνολο του είναι φιλμ που πράγματι ταράζει λιμνάζοντα νερά κι ο σκηνοθετης είναι παναξιος, άψογος χειριστής του ρυθμού, αλλά δεν δίνει στη σεναριακή λεπτομέρεια την ανάλογη σημασία που δίνει στα άλλα.