Το «BLUE MOON» είναι το πρώτο και το μάθημα που μας παρέχει είναι η διαφορά ανάμεσα στο «inspired by..» και στο «based on». Το δεύτερο σημαίνει (συνήθως) ότι βασίζεται σε κάτι έτοιμο, οπότε παραπέμπει στην κατηγορία της διασκευής. Το πρώτο όμως σημαίνει εμπνευσμένο από κάτι και το «εμπνευσμένο» δεν συνιστα υποχρεωτικώς διασκευή. Ακόμα κι αν έχει εμπνευστεί από κάποιο έτοιμο υλικό λχ από κάποια αλληλογραφία. Άλλο να χει δραματοποιησει την αλληλογραφία κι άλλο να εχει πάρει κάποια στοιχεία από το τι έλεγαν τα γραμματα και να εχει φτιάξει ένα πρωτοτυπο σεναριο. Τετοια περιπτωση είναι αυτό το σενάριο, κι είναι σεναριο που το ανέλαβε ο σκηνοθέτης «στοιχημάτων» , ο Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, που συνηθίζει να κάνει έργα τα οποία φαίνονται εκ πρωτης αδύνατον να γίνουν Όπως ας πούμε το «Μεγαλώνοντας» που παρακολουθούσε από κοντά το μεγάλωμα ενός παιδιού. Εδώ έχουμε ένα υλικό που θα προσφερόταν μόνο για το θεατρο. Ολο το έργο διαδραματιζεται σε ένα μπαρ, στο «Sardi’s» στο Broadway. Εκεί καταφευγει, στα μισά ιας παραστασης που δεν την άντεξε ο ονομαστος στιχουργός ΛΟΡΕΝΤΖ ΧΑΡΤ, τη νυχτα του 1943, που το δίδυμο Ρότζερς και Χαρτ μετετράπη σε Ρότζερς και Χαμερσταϊν, όταν ο μουσικός Ρλοτζερ άλλαξε παρτενερ στη στιχουργική. Κι ο Χαρτ φευγει από την παρασταση του μιούζικαλ «Οκλαχόμα» που θα γραψει ιστορία, μη αντέχοντας την εκθρονιση του, παραδομένος στο πιοτο, στα ανεκπλήρωτα αισθήματα, στους πόθους πο τον ταλανίζουν, βιώνοντας την αποτυχία μιας ζωής, ενώ κάθε τόσο προσέρχονται κι άλλοι θαμώνες στο μπαρ από τα γυρω θεατρα. Ο σεναριογραφος ΡΟΜΠΕΡΤ ΚΑΠΛΟΟΥ εδωσε ανασες με τον τρόπο του κι ας πυροβολεί το σεναριο με ατάκες, αποδεικνύοντας ένα επίσης σπουδαίο μάθημα, ότι το σινεμά δεν διαφερει από το θέατρο στη στατικότητα ή στον πολύ διάλογο. Διαφέρει στο ότι το σινεμά διαθέτει ντεκουπαζ και μοντάζ. Και το ντεκουπάζ είναι δουλειά τελική του σκηνοθέτη αλλά εδώ έχει το χαρισμα του σεναριου, να προσφερει στο σκηνοθέτη του φιλμ αυτή τη δυνατοτητα,. Το οποίο σεναριο προσφερει κι ένα ρόλο στον πρωταγωνιστή, όπου ο Ηθαν Χωκ που τον ανελαβε μπορει και να ανατρέψει τα δεδομένα του φετινού Α’ Ανδρικού ρόλου.
Το «ΕΝΑ ΑΠΛΟ ΑΤΥΧΗΜΑ» (it was just an accident- στα αγγλικά) είναι καθαρα ταινία σεναρίου. Περιεχομένου για την ακρίβεια, που ανηκει στον πολιτικό κινηματογραφο τον οποίο εμπλουτίζει με ανθρώπινα στοιχεία, δηλαδή με χαρακτήρες , με διλήμματα, με ενδοιασμούς, με ιδανικά αλλά και με τρωτες πλευρές. Κεντρικό ηρωα έχει ένα πρωην πολιτικό κρατούμενο , στο Ιραν, όπου διαδραματιζεται ο μύθος κι είναι η πατρίδα του σκηνοθετη Τζαφαρ Παναχί ο οποίος εχει γραψει και το σεναριο. Αν και πιο ακριβες θα ηταν να λέγαμε «του σεναριογραφου Παναχί που το σκηνοθετει ο ίδιος». Κι αυτό επειδή είναι έργο περιεχομένου κα στην προβολή αυτού του περιεχομένου στρέφεται όλο, όταν ο πρωην κρατούμενος αναγνωρίσει τυχαία τη φωνη του βασανιστή του. Κι εκεί θα ξεκινήσει την τιμωρία και την εκδίκηση αλλά θα την περασει μέσα από τοσα πολλά ανθρωπινα διλήμματα που δίνουν την αξία στο έργο , στην πολύπλευρη ματιά του. Είναι υποψήφιο και στη Διεθνή Ταινία, τη Γαλλία εκπροσωπει αναγκαστικά επειδή στο Ιραν ο σκηνοθετης είναι καταζητούμενος, κι όλο επικεντρωνεται στο περιεχόμενο’
Το τρίτο της σειράς, το «MARTY SUPREME»είναι σεναριο που το έχει γραψει ο σκηνοθέτης ΤΖΟΣ ΣΑΦΝΤΙ αλλά κατα το ήμισυ με τον άνθρωπο με τον οποίο έχουν κάνει και το μοντάζ από κοινού, τον ΡΟΝΑΛΝΤ ΜΠΡΟΝΣΤΙΝ (ή ΜΠΡΟΝΣΤΑΪΝ). Και το σενάριο αυτό, τρέχει μια ιστορία ,αθλητικού περιεχομένου, γραμμένη εντελώς ανορθόδοξα για το είδος, δεν θυμίζει τον τρόπο με τον οποοί κτιζονται σεναριακά οι αθλητικές ταινίες- βεβαια εχει κι ασυνηθιστο αθλημα, το πινγκ πονγκ. Μονο που το έχει να παίζεται στην Ιαπωνία για το πρωταθλημα στη δεκαετία 50, με την Ιαπωνία ταπεινωμένη και με ήρωα ένα ταπεινωμένο Αμερικανό άσο του είδους που αισθανθηκε ότι αδικήθηκε και θελει να παρει τη ρεβάνς. Παλεύοντας στη Νέα Υόρκη των χαμηλων εισοδημάτων, στα φτωχόσπιτα , στις φτωχογειτονιές, απέναντι σε εκείνους που τα κατάφεραν και του κοιτά λοξά..…Κι αντικειμενικός σκοπός του σεναρίου είναι να στηρίξει ένα star performance, να στραφεί όλο στην ιδιαιτερότητα της προσωπικότητας του σταρ που θα παίξει το ρόλο, του Τιμοτέ Σαλαμέ συγκεκριμένα, και μέσα από εκεί να αναδειχθεί η εικόνα του με πατήματα από το σεναριο για δείγματα υποκριτικής. Να του παρεχει δηλαδή του σταρ πρωταγωνιστή τις δυνατότητες να προβαλει τον βαθυτερο εαυτο του μέσα από αυτό το ρόλο. Αν καθισει και σκεφτεί κανείς πόσα πραγματα διαθετει και περικλείει αυτό το σενάριο, πόσα εχουμε ηδη πει, καταλαβαίνει κανείς όχι μόνο τι σημαίνει σεναριακός κινητηριος μοχλός αλλά και συνεργασία που μπορεί και φτάνει και σε άλλες ειδικότητες όπως το μονταζ- από μεριας σεναριογραφων δηλαδή σεναριου
Σενάριο-Σκηνοθεσία ΕΝΑ πράγμα είναι η περίπτωση του νορβηγικού «ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΑ» που το γραφει ο σκηνοθέτης του ΓΙΟΑΚΝ ΤΡΙΕΡ με το μονιμο συνεργατη του στα σεναρια ΕΣΚΙΛ ΒΟΓΚΤ. Η σκηνοθέτηση ενός κειμένου, της κάθε ατάκας μέσα από τις αποχρώσεις που δινει ο κάθε ηθοποιός που την ξεστομίζει και φτιάχνουν σύνολο, εδώ είναι τα αξεδιαλυτα όρια σκηνοθεσίας και σεναρίου, δυσκολο εδώ να δεις το ένα χωρίς το άλλο. Μια οικογένεια, με σχέσεις με το θέατρο αλλά και με την ψυχαναλυση, σε ένα σπίτι που το βαραίνει η ψχυολογική σκιά ανθρωπων και γεγονότων που λειτουργει και σαν σκηνη θεατρου, καθως παίζεται ένα θεατρο ζωής εκεί μέσα όπου ενας πατερας , σκηνοθετης και σεναριογράφος, που δεν εδινε δεκαρα ως οικογενειαρχης, έρχεται να προσφέρει στην ηθοποιό κόρη του ένα σεναριο με το οποίο θα κατανοήσει καλύτερα όχι μόνο τη σχεση τους αλλά και τα όσα συνέβησαν με τελικό αποδέκτη τον εαυτο της, την αυτογνωσία. Σενάριο που το κινούν οι ατάκες, εκεί είναι η μεγαλη δουλειά ,αφου είναι έργο με προβλημα στην επικοινωνία των ανθρώπων, αρα η ατάκα είναι που πρεπει να κλειδαμπαρωσει αρχικά και να ξεκλειδωσει στη συνεχεια τα ατομα, τα οποία όμως δεν εχουν μάθει να ζουν και να κινούνται αλλιώς . Σενάριο «παμφάγο», αφομοιωνει τα πάντα, δωρο για ηθοποιούς εξου και 4 διεκδικούν αγαλματίδιο με στερεα πατηματα κι εννιά υποψηφιότητες αν και προερχόμενο από το εξωτερικό, από τον σκανδιναβικό βορρά και τη νορβηγική γλωσσα.
Το 5ο είναι που θελει τη μεγαλη προσοχή κι υποσκάπτει την επανάπαυση των άλλων τεσσαρων. «SINNERS» (ΑΜΑΡΤΩΛΟΙ). Εδώ ο σκηνοθέτης ΡΑΫΑΝ ΚΟΥΓΚΛΕΡ που το υπογραφει ξεκινά από σκηνοθετική βαση να φτιάξει μια ταινία στην οποία θα πολτοποιήσει αμετρητα είδη. Και για το κάθε είδος βρίσκει τον χαρακτηρα και τη γραμμη εκείνη που θα οδηγησει στη συναντηση με τους υπόλοιπους και τα ειδη τους. Βαση η αφροαμερικανικη μουσική παραδοση του Νότου, δέλτα του Μισισίπι, δεκαετια 30, ακόμα η οικονομική κρίση κρατεί. Οι μαυροι του Σικαγου οι τυχοδιωκτικα κινούμενοι, που ξαναρχονται στο Νότο για να ξαναβρουν τους εκεί μαυρους με τα δικα τους κι όλοι μαζί σε μια σειρα συκρουσεων γυρω από την κληρονομιά , την παραδοση, την παραχωρηση, την προδοσια. Κι αντι για κηρυγμα, οι εξελίξειςοδηγυν σε ειδη και φτάνουμε ως τα πνευματα του Μισισίπι, τους απέθαντους με τη συμβολική διασταση, τους βρυκολακιασμένους με την κινηματογραφική του γκραν γκινιολ . Και με τη μουσική να ποτιζει οθονη και χαρακτηρες. Αυτά περιείχει το σεναριο με το οποίο ο Κουγκλερ υπο μαλης έψαχνε για πόρους ώστε να προχωρήσει στην υλοποίηση.. ο τι καταφερε με όλα αυτά το λέμε αναλυτικα στον ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ περί ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ.
Κάπου έτσι μπαίνουμε στο νόημα περί Σεναρίων , όταν εχουμε δει και την πραγματοποιηση τους. Τι θα πουν οι κλαδοι, ποιο σεναριο είναι πιό άξιο, ποιο βοηθάει και τι και ποιους το περισσότερο;