Ξεκινω από αυτή την ιδιαιτερότητα η οποία, στα σημερινά δεδομενα, εξελίσσεται σε κοινό τόπο. Ευρωπϊκες χωρες να χρηματοδοτούν ταινίες σκηνοθετών από άλλες Ηπείρους, με θέματα δικά τους, επειδή οι καλλιτεχνες αυτοί αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις Αρχές των χωρών τους.. Και τότε οι χώρες οι ευρωπαϊκες, ένεκα χρηματοδοτησης να τις υιοθετούν για δικές τους και να τις στέλνουν ως εκπροσώπους στα διεθνή fora.
Αυτό συνέβη και με την ταινία του Ιρανού ΜΩΧΑΜΕΤ ΡΑΣΟΥΛΟΦ, η περιπέτεια του οποίου και της ταινίας του και της διαφυγής από τη χωρα του και του τρόπου διαφυγής του κι η κατάληξη στη Γερμανία, όπου βρήκε άσυλο, βρήκε και την καλυψη κι η Γερμανία την υιοθέτησε ως δική της (προφανώς του παρείχε και γερμανική υπηκοότητα διότι είχε προσωπικές υποψηφιότητες, για σκηνοθεσία και σεναριο, στην Ευρωπαϊκή Ακαδημία η οποία έχει ανοιχτές πόρτες, βασει καταστατικού, μόνο σε Ευρωπαίους πολίτες- σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται το Ισραηλ κι η Παλαιστίνη κι η Τουρκία, κατοπιν ειδικών συμφωνιών) κι όλο αυτό το παρασκηνιο θα μπορούσε να είναι μια ολόκληρη ταινία.
Βέβαια, μια δυσαρέσκεια υπήρξε στη Γερμανία για όλο αυτό, από πλευρας σκηνοθετών, που προσπεράστηκαν δικά τους εργα κι ότι αυτό το φιλμ δεν εκπροσωπεί, δεν αντιπροσωπεύει τον γερμανικό κινηματογράφο και θεωρώ ότι έχει να κάνει με το ότι το πρόβλημα δεν είναι ο Ιρανός ο σκηνοθέτης. Οσο το σύνολο. Δεν είναι μια ιστορία με Ιρανούς στη Γερμανία, δεν είναι κάτι που τρέχει στην ίδια τη χώρα, είναι μια ταινία καθαρά ιρανική, με Ιρανούς ηθοποιούς, που διαδραματίζεται στο Ιράν, με γυρίσματα εκεί και με ταλαιπωρίες εκεί. Ότι δηλαδή είναι μια καθαρώς ιρανική υπόθεση.
Από κει και πέρα…Κι εδώ τελειωνουν οι σχετικές αναφορές.. Διότι έρχεται ο αριστοτελικός ΕΡΓΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ. Κι Εργοκεντρικά η ταινία είναι ένα ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ, ανεξαρτήτως πολιτικού παρασκηνίου, οικονομικών συμφερόντων και δημοσιοτητας.
Είναι ένα τρίωρο επικο δράμα από το σύγχρονο Ιράν, που μέσα από μια οικογένεια φτιάχνει μια πλήρη τιχογραφία της σημερινής κατάστασης, με τα όσα συμβαίνουν, όμως το κάνει με ήρωες ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ. Ανθρώπινους ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ. Κι αυτοί είναι που δίνουν το στίγμα της Τέχνης, ότι το δράμα γίνεται με του όρους της Τέχνης κι όχι της μπροσούρας
Ο πατέρας ο Ιμάν είναι δικηγόρος. Παίρνει μια προαγωγή, σύμφωνα με το νομικό σύστημα της χώρας του, με την οποία προβιβάζεται σε ερευνητή δικαστή. Προφανώς κι είναι προαγωγή τιμής, προφανώς κι έχει και πιο ενδιαφερουσες οικονομικές απολαβές. Όμως, η θεση αυτή κρύβει και μια παγίδα: Σε μεταβάλει σε απόλυτο όργανο του καθεστώτος. Διότι καλείσαι να είσαι εσύ αυτος που υπογράφει όλες τις καταδικαστικές αποφάσεις ακόμα κι εκείνες που προβλέπουν θανατική ποινή.
Ο άνθρωπος ο συγκεκριμένος δεν είναι του καθεστωτος είναι όμως ταγμένος σε όσα προβλέπει η Νομική Επιστήμη.
Η προαγωγή έρχεται στην καρδιά του ξεσπάσματος εσωτερικών, πολιτικών ταραχων. Ο ανθρωπος αυτος έχει και κορίτσια. Κόρες. Δύσκολο στο Ιράν. Ακόμα πιο δύσκολο να έχουν οι κόρες και ακτιβιστικές τάσεις. Ακόμα πιο δύσκολο όταν η κολλητή φίλη των κοριτσιών που την ξέρει κι ο ερευνητής εισαγγελέας κι η συζυγος του από παιδί, μπλέκει σε αντικαθεστωτικη ιστορία. Και τα πράγματα γνίονται δυσκολότερα όταν μέσα από το σπίτι θα χαθεί το υπηρεσιακό όπλο του πατέρα κι αυτό θα τον μεταβάλει όχι μόνο σε καχύποπτο για την ίδια του την οικογένεια αλλά και σε υπόλογο στην υπηρεσία και στο καθεστώς. Κι όταν λέμε υπόλογο εννοούμε πολύ απλά, Υποπτο.
Από το σημείο αυτό ξεκινά κι η κλιμάκωση της περιπέτειας, όπου με πραγματική μαεστρία, εντυπωσιακή μαεστρία θα έλεγα, ο Ρασούλωφ, σκηνοθέτης και σεναριογράφος της ταινίας, όπου και τα δυο λειτουργούν και συνυπάρχουν σε ένα, μας βάζει στην αγωνία για την εξέλιξη των χαρακτήρων και συγχρόνως στήνει μια περιπετεια αγωνίας όπου παντρεύει με τον πιο αρμονικό τρόπο τους κανονες της περιπέτειας με τους κανόνες του δράματος, τόσο ως προς τους χαρακτήρες όσο κι ως προς τη σχεση τους με την κοινωνία. Και σε αυτή την κοινωνία συνυπαρχουν το θεοκρατικό καθεστώς με τη θέση απέναντι στις γυναίκες αλλά και στον ακτιβισμό και στην πολιτκιη διαμαρτυρία.
Στο φινάλε γίνεται μια κλιμακωση που μόνο σε γουέστερν έχουμε δει. Κι ο Ρασούλωφ μπορεί και το κάνει με τους όρους των δραμάτων που ανεφερα παραπάνω και της περιπέτειας. Κι είναι εξαιρετικό και το μοντάζ τόσο στο σύνολο, για το ρυθμό που δίνει στην αφήγηση όσο και στη μεγαλη σεκάνς του φινάλε η οποία είναι σκέτος ξεσηκωμός. Σε συγκεκριμμένο χώρο να τοποθετησεις ,να αφηγηθείς, να κόψεις και να ράψεις ,μία αγωνία πολλαπλών δεκτών και πολλαπλών αναγνώσεων.
Εννοείται πως έχει υποβληθεί για το Διεθνές Oscar από τη Γερμανία, εξού και τα εντός τής χώρας παραπονα που εκφράστηκαν κι είναι η βασική αντίπαλος της «Εμίλια Πέρεζ» αν δεν την πάθουν αμφότερες από κάποιον κρυμμένο , μέχρι στιγμής, άσσο μανικιού
Οι ηθοποιοί άγνωστοι σε μας και συγκλονιστικοί.
Μια μαγεία, μια πανδαισία, είναι το μιούζικαλ «WICKED» που αναφέρεται στον «Μάγο του Οζ» αλλά που δεν είναι remake και καταφέρνει να μην είναι ούτε και sequel- τουλάχιστον όπως έχουν μάθει να μας τα σερβίρουν κι όπως έχουμε μάθει κι εμείς να τα εννοούμε.
Είναι η καλύτερη από τις βιογραφικές ταινίες του Χιλιανού σκηνοθέτη ΠΑΜΠΛΟ ΛΑΡΑΪΝ , ο οποίος έχει λανσάρει ένα δικό του τρόπο στο είδος βιογραφία, κι είναι καλύτερο επειδή υπάρχει η εξής απλή και σταθερή αξία: ΣΕΝΑΡΙΟ!
Η ταινία του ΖΑΚ ΟΝΤΙΑΡ, που της «διέλαθε» ο «Χρυσός Φοίνικας» στο Φεστιβάλ Κανών, έναντι της «Anora», πήρε τη «ρεβάνς» στην Ευρωπαϊκή Ακαδημία με πέντε βραβεία, στα οποία συμπεριλαμβάνονται όλα τα «μεγάλα». Δηλαδή ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΑΙΝΙΑ, ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ, ΣΕΝΑΡΙΟ κι ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ για την Ισπανίδα ΚΑΡΛΑ ΣΟΦΙΑ ΓΚΑΣΚΟΝ, η οποία είχε βραβευτεί και στις Κάνες, είχε μοιραστεί το βραβείο μαζί με τρεις συνερμηνεύτριες από την ταινία.. Και πήρε και το Μοντάζ.
Τι υπενθυμίζει; Τη δύναμη των ομηρικών επών και συγκεκριμένα της «Οδύσσειας», την οποία από καταβολής ευχαριστιέται κι απολαμβάνει ο κόσμος, ξεκινώντας από την παιδική ηλικία, από την Τρίτη Δημοτικού που ξεκινούν οι αφηγήσεις των περιπετειών του Οδυσσέα στα παιδάκια και τα συναρπάζουν.. Από τα «Κλασικά Εικονογραφημένα» στη συνέχεια, που έδειχναν σε εικόνες την υλοποίηση της φαντασίας για τον Πολύφημο, για ην Κίρκη, τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη κι όλα οσα ο νους κι η φαντασία ήθελαν να συλλάβουν..
Εργο που προβληματίζει είναι η «ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ» του ΤΖΩΝ ΠΑΤΡΙΚ ΣΑΝΛΕΫ , την οποία ξέρουμε οι πολλοί από τον κινηματογράφο με τις μνημειώδεις ερμηνείες της Μέρυλ Στρηπ, του Φίλιπ Σέϋμουρ Χόφμαν, της Εϊμυ Ανταμς και της Βαϊόλα Ντέηβις, που ήταν κι οι 4 υποψήφιοι για το Oscar. Ωστόσο να τονίσω ότι το έργο είναι ΘΕΑΤΡΙΚΟ που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο. Δεν είναι σαν κάτι άλλες περιπτώσεις που μας κατακλύζουν όταν παίρνουν κινηματογραφικά έργα και τα μετατρέπουν ο ίδιοι οι θίασοι σε θέατρο με λίγο πασπάλισμα κι από κάποια πιθανή λογοτεχνική καταβολή.
Στις φρέσκες ματιές που συναντάμε αυτή τη χρονιά, τύπου «EMILIA PÉREZ» ή «ΑΝΟΡΑ» ή ακόμα και το αιρετικό «ΕΛΙΞΗΡΙΟ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ» που διχάζει , εξέχουσα θέση κατέχει αυτό το ιρλανδικό φιλμ, που το έχουμε μαζί με τα παραπάνω, στην ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΚAΔΗΜΙΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ κι είναι φαβορί για το βραβείο “discovery”, όπως λένε στη συγκεκριμένη ακαδημαϊκή γλώσσα το βραβείο «πρωτοεμφανιζόμενου»
.Ομως κατέληξε σε ΑΠΟΛΑΥΣΤΙΚΟ και χορταστικό ΘΕΑΜΑ….. Το Σενάριο είναι που του λείπει, η απαρχή όλων των δεινών.
Η θεωρία του ζωτικού χώρου λέει σε γενικές, απλές γραμμές πως κάτι που ισχύει σε ένα μέρος, είτε σε ένα τόπο, είτε σε μια συνθήκη, όταν πάει να μεταφυτευθεί, σκαλώνει. Δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο. Μπορεί να μη λειτουργεί και καθόλου.
Είναι το είδος του έργου που αφορά σε μια ευχάριστη έξοδο είτε σε θέατρο είτε σε κινηματογράφο, ο θεατής καθηλώθηκε, είδε κι άκουσε δυο πράγματα, απόλαυσε υπόθεση, σκέψεις , ατμόσφαιρα κι ερμηνείες και βγήκε γεμάτος
Τέτοιο είναι το «ΚΟΝΚΛΑΒΙΟ»